Brood in Bloemfontein

Ik ben vandaag met een schat in mijn rugzak naar huis getroond. Een vers en stevig roggebrood, om het uitgewoonde woord 'kraakvers' eens niet te gebruiken, of het gruwelijke en vaak totaal misplaatste 'ovenvers'. Maar een roggebrood dus, zo eentje met bloem op en een gebarsten korst. Wat heb ik daar al naar verlangd in het Brits gekleurde Zuid-Afrika, waar je met enige moeite roggebrood uit plastiek kunt vinden, maar meestal genoegen moet nemen met wegwaaitoastbrood van twaalf in een dozijn. Zelfs geen 'afbakbaguettes' of broodjes die je in je eigen oven semi-vers kunt laten lijken.

Met een beetje geluk is het toastbrood hier bruin in plaats van wit, en met een beetje ongeluk zitten er dan weer wholegrains in, en dan bedoelen ze echt whole grains, niet geplet of vermalen, maar gewoon een keiharde graankorrel die je niet plat krijgt geknabbeld. Als dat brood dan nog eens getoast is, zakt de warme watte een beetje in en steken de graantjes ertussenuit. Donkerder brood met dikkere sneden heb je hier wel, maar alles is prefab, zit in plastiek, is verrijkt met weet-ik-welke mineralen en vitaminen en is een eeuwigheid houdbaar. En zuurdesem vind je soms, in pakjes van vijf sneden, waar de witte puntjes schimmel twee dagen later op staan te blinken.

Maar niet hier, in Bloemfontein. Hier, in het groezelige en lawaaierige Bloemfontein dat me meer aan Caïro doet denken dan aan Bloemen en Fonteinen, is er in de Waterfront Mall een doening die Picnic heet, en die me getipt was door mijn Duitse huisgenoot. Danku Niels, duizendmaal dank, want ik was er anders geheel onwetend voorbijgelopen. Ik heb er tussen mijn archiefwerk door belegde rogge- en speltboterhammen gegeten met gisteren geroosterde groenten, flinterdunne mozzarella en pesto, en vandaag gemarineerde artisjok en paprika, gekarameliseerde ui, basilicumblaadjes, spinazie en een fijn sneetje halfbelegen kaas. Kaas, alweer (zie onder), maar oh boy, wat heeft me dat gesmaakt.

Ik was in de zevende hemel. Supervriendelijke bediening, gezellige drukte, heerlijke koffie, vegetarische boterhammen met meer dan cheddar en tomaat, zicht op water dat baadde in het zonlicht, grote krijtborden aan de muur met de suggesties, én een déli-shop waar ze die broden ook nog eens verkopen, naast cupcakes en granenkoekjes, speciale kazen, artisjok in olijfolie en paprika in balsamico ... Het Walhalla!

En oké, het was in de shopping mall waar ze wel massa's bloemen en fonteinen hebben, waar de kerstballen hangen te blinken en de vloer zo glad en schoon is dat je ervan kunt eten, waar de gigantische keuze aan schoenen en kleren je snel weer buiten doet hollen, maar ik heb er toch maar fijn mijn archiefdag mee opgeleukt. Gisteren, vandaag, morgen en overmorgen weer. En zaterdag misschien nog even halt houden daar om een paar broden, kaas en délicatessen in te slaan.

De terrasjes, koffiehuisjes of sushi-bars die je in België vindt, vind je in Zuid-Afrika ook en mis ik niet, maar wat ik wel mis, is eerlijk eten. Eten waar niet overal gesmolten kaas in gefoefeld is, waar niet altijd frieten bij geserveerd worden, dat niet bestaat uit een uitgelezen selectie van gefrituurde inktvis, gefrituurde viscakes en gefrituurde scampi's, mét frieten, en dat net iets geïnspireerder is dan het enige gezonde alternatief: de Griekse salade die je hier overal kunt krijgen, maar die geserveerd wordt met de doorsneedressing die ook bij de frieten wordt gegeven en zonder brood, zodat je een uur later alweer honger hebt.

En vegetarische opties waar je een paar uur mee voortkunt, dat mis ik dus ook. Niet gewoon hetzelfde waaruit het vlees is weggelaten zonder enige vorm van compensatie, tenzij kaas, als er al zoiets op de kaart staat, maar verrassende, lekkere en gezonde veggie stuff. Ik ben dus een beetje ten node en een beetje uit luiheid weer vleeseter geworden, hoewel ik buitenshuis nog altijd de kaart afspeur naar de veggie opties.

Vleesvervangers zijn in een kleine stad als Potchefstroom haast niet te krijgen, tenzij je ook kaas tot die groep rekent, wat geen steek houdt als je vlees wilt minderen om je voetafdruk te verkleinen en het mooi meegenomen vindt dat ondertussen ook het dierenleed in de vleesindustrie vermindert. Maar groenteburgers, loempia's zonder kip, falafels of quornblokjes zijn in de reguliere supermarkten als Checkers en The Friendly Grocer niet te vinden, en kleinere biowinkels heb je hier niet, tenzij ik die ene telkens voorbij ben gelopen.

Thuis kookte ik een à twee keer per week een vegetarisch gerecht waar er wat meer werk en ingrediënten in kropen, liet ik mijn lief op andere dagen mijn virtuele biefstuk of worst door iets snel-klaars uit de koelkast vervangen, kon ik hem af en toe ook overhalen om ook zijn gehakt door seitangehakt te vervangen, heeft hij een Libanese kikkererwten-korianderschotel tot ons standaardmenu verheven, en vond hij het zelf ook soms net iets te makkelijk en smakelijk om mijn veggievoorraad aan te spreken in plaats van zelf nog naar de supermarkt of slager te lopen. Vegetarisch eten, da's dus echt een eitje, ook met een carnivoor in huis.

Maar hier in Zuid-Afrika kookt Bernard fulltime, zijn er geen handige vervangopties, en waag ik het niet om hem te vragen zelf seitan te maken (alhoewel, liefje?) of het internet af te speuren naar vegetarische recepten in plaats van hem uit zijn blote hoofd te laten koken, wat hij het liefst doet. Ik ben wel ontzettend overtuigd om in België thuis en op restaurant weer vegetariër te worden na deze vleesepisode. Ik vond de vegetarische opties minstens even lekker, was een paar kilo lichter (komt natuurlijk ook door de kaas hier en de frieten 's middags, de volleybalpauze, het werk dat op vijf in plaats van twintig minuten fietsen ligt, ...), en ik voelde mij er mentaal ook beter bij, plofkip- en voetafdrukgewijs.