Gesetteld in Potch

Hoewel we ons hier sinds dag twee al thuis voelen, door die mix van nieuw en vertrouwd, krijgen we het steeds meer naar onze zin in Potch. Er is een zekere routine in onze handelingen geslopen. Ik loop bijna niet meer tegen mijn collega's aan als we gaan lunchen en ik de weg voorspel naar een nieuw eethuis, ik weet welke kant van de stad ik uitmoet om met een omweg van slechts een klein halfuur weer thuis te raken, ik weet wat er lekker is in welke supermarkten en waar je vooral geen melk moet kopen, en ik weet al beter wat je zoal te drinken kunt kiezen bij een lunch, zonder uit gewoonte de sparkling water te vragen die ze vreemd genoeg nooit hebben.

Een heel aangename karaktertrek van de Zuid-Afrikanen die we tot nu toe hebben ontmoet, is de gastvrijheid die bij hen blijkbaar ingebakken zit. We zijn op drie weken tijd al twee keer op een braai (Zuid-Afrikaanse BBQ) uitgenodigd, één keer op een verjaardagsfeest en één keer op een etentje. En we hebben nog een uitnodiging op zak! Alsof het de normaalste zaak is dat je buren of collega's die je nog maar een paar dagen kent, meteen bij je thuis vraagt voor een etentje, of je huurders gewoon verwacht op je 'verjaardagspartijtjie' (spreek uit 'partijkie') voor je 68ste verjaardag ... Onze zes maanden zijn dus met een blitzstart begonnen, waardoor we niet de spreekwoordelijke eerste maand nodig hebben om ons met fijne mensen te omringen.

De braais en feestjes verlopen ook heel informeel: iedereen zit met een bord op schoot in een tuinstoel of in een zetel voor tv. Je draagt gewoon je jeans, T-shirt en sandalen, geen gedoe met fancy dresses of gestreken hemden, en je bedient je lekker zelf van eten, wijn of bier. En dat is ook zo tof aan ons huis: we wonen dan wel in bij een gerenommeerde academica die hoge functies heeft bekleed, ze houdt van drukte, van leven, van een peuter in huis en ze kijkt niet op van het speelgoed dat rondslingert of de meningen die onze mini soms luid verkondigt. We werden op haar feest voorgesteld aan haar hele familie, maar evengoed aan de voormalige hoofdredacteur van de South African Journal of Science of een bariton uit een bekend orkest.

Werken aan de NWU lijkt ook goed op werken aan een universiteit of hogeschool in België. Je bent vrij om te beginnen en stoppen wanneer je wil zolang je onderzoek maar resultaten oplevert. Ik moet dus niet van 7 tot 15.30 uur werken, zoals ik eerst een beetje had gevreesd, maar deel mijn dag zelf in. Ik kom net als de meeste collega's tussen acht en half negen aan en werk tot een uur of vijf, want iets na zessen is het al donker en je wil toch nog een beetje zon meepikken. Gelukkig is het nu al warm genoeg om na zonsondergang op het terras te blijven zitten, want werken als het stralend weer is, knaagt zelfs in Zuid-Afrika een beetje. De universiteitsgebouwen zijn hier bovendien zo goed tegen de zon beschermd, dat het behoorlijk fris is in mijn bureau en ik met mijn fleece aan de studenten gadesla, die zich in shorts en topjes tegoed doen aan de 25 à 30 graden van dit moment.

Mijn onderzoek is ook eindelijk echt uit de startblokken geschoten, al dacht ik gisteren een vondst te hebben gedaan en bleek dat wellicht toch ijdele hoop. De ups and downs van archiefonderzoek ... Zes maanden is eigenlijk echt kort voor dergelijk exploratief onderzoek, maar ik vertrouw erop dat er toch genoeg materiaal te rapen zal vallen voor minstens twee artikels. Waaruit die precies zullen bestaan, is voorlopig nog een raadsel. Mijn Zuid-Afrikaanse promotor toont zich wel erg betrokken en wil elke week de voortgang van mijn onderzoek bespreken. Ik voel me dus een beetje een eerstejaarsdoctoraatsstudent, maar weet dat er ten minste één iemand is die vol ongeduld op het resultaat wacht ... Tussendoor werk ik nog een artikel over ouder onderzoek af en help ik een special issue redigeren, en ik heb net de laatste hand gelegd aan een hoofdstuk in een Nederlands boek en de inleiding van een Engelstalig boek dat ik mee op de markt breng.

Bernard trekt de wijde natuur in als ik aan het werk ben en Thelma op school zit. Hij is gisteren zes uur gaan jagen op gigantische katvissen in een hele brede rivier bij Schoemansdrift en heeft ondanks zijn pet en factor 30 toch een behoorlijke zonnesteek opgelopen. Verbrand is hij niet, maar hij was echt wel gaargekookt. Niet alleen van de zon in de lucht, maar blijkbaar ook van de reflectie in het water. Zijn haken en lijnen om op karpers of Zuid-Afrikaanse yellow fish te vissen zijn overigens ook te licht voor die monsters van soms wel twee meter lang, dus hij is zonder echte vangst naar huis gekomen, maar wel vol adrenaline van de spannende duels. Ben benieuwd naar zijn foto's als hij echt zo'n reus weet te vangen -- of als het hem een keer lukt om het aapje of de varaan die hij gezien heeft op de gevoelige plaat vast te leggen. (Bernard laat zijn vissen overigens meteen weer vrij na de vangst en roept niet de hele familie bij elkaar om elk om beurt eens met de vis te pronken.)

Thelma begint ook langzaam aan haar routine te wennen, hoewel ze zich bij momenten wel behoorlijk laat gelden. Klassiek blijkbaar dat kindjes die naar school gaan en zich daar van hun tofste, liefste en zelfstandigste kant tonen, thuis ook van alles te zeggen willen hebben. Thelma is meestal een suikerzoet schatje, maar soms gaat ze hoegenaamd niet akkoord met de orde van de dag. Als ze niet uit de winkelkar wil, als ze nog moe is en weer in haar kleine bedje wil, als we haar uiteindelijk weer in dat kleine bedje leggen, als ze in de autostoel moet of haar kleren moet aandoen, als ze in het grote bed wil dutten en dat mag niet, als ze niet wil slapen en nog een tweede keer naar beneden wil, als we door de voordeur binnengaan terwijl er ook een zijdeur is ... Ze wil vooral haar eigen zin en voor compromissen is er *geen* plaats.

Crises, scènes, onmetelijke drama's, waarbij niets haar nog kan troosten. Een stuk chocolade dat we ten einde raad hebben beloofd, wordt stante pede de grond op gekeild, haar fles wordt de kamer door gegooid, de afspraak om na een hoogst uitzonderlijk extra verhaaltje te gaan slapen, klinkt als het grootste onrecht ooit, elke vraag krijgt als antwoord 'nee!' ... De klassiekers kortom. Gelukkig kenden we die al van thuis, of we zouden ons hier behoorlijk schuldig beginnen te voelen ... Ze stelt het ook echt goed op school, krijgt nu toch warm eten mee voor 's middags en fruit voor na haar dutje, dus van die vitaminenkwesties en lunchbox worries zijn we ook weer af. Ze slaapt er wel maar een dik uur in plaats van de twee à drie uur thuis, dus je kunt het 's avonds zien dat ze een hele dag naar school is gegaan. Gelukkig zijn er de dins- en donderdagen en de weekends om weer helemaal bij te slapen. En uitgebreid in bad te gaan ...

Thelma net uit bad

Thelma heeft nog één week school en dan is er een week vakantie voor het vierde kwartaal begint. Het is dan ook Aardklop in Potch, met theater, muziek en allerlei andere optredens over de hele stad. De laatste avond voor de vakantieweek is er op Thelma's school een sleepover of 'uitslaapfunksie': een feestje met overnachting waarbij de peuters en kleuters samen avondeten, een 'nagmars' (nachtwandeling) met 'flitslig' (zaklamp) maken, een 'middernagfees' bijwonen en dan om acht uur in hun eigen klasje gaan slapen ... Ik dacht eerst dat het een grapje was, zo'n logeerpartijtje voor tweejarigen, maar heb nu het hele foldertje gelezen en de juffen doen er alles aan om de moeders en vaders toch maar te overtuigen:

Vir baie van ons kleuters sal dit 'n wonderlike maar onbekende ervaring wees, maar ouers wees verzeker dit gaan beslis 'n ervaring wees, wat hulle nooit sal vergeet nie. Ouers ons wil graag elke kleuter daardie aand by die skool hê. Moet asseblief nie dat die klein probleempies soos bednatmaak hulle weerhou van hierdie wonderlike ondervinding nie. Vir elke probleempie zal ons 'n oplossing hê. Ons onderwyseresse is bereid om enige iets te doen om dit moontlik te maak dat elke Asjassie by ons kan slaap. Mammas ons weet goed julle is die groot "sondebokke" wat skugter gaan wees om julle kleuters vir ons te leen. Ons sal baie mooi na hulle kyk, want onthou ons is net so lief vir al ons Asjassies. Dus vra ons asseblief, wees positief en moedig die kleuters wel aan.

Ik herinner me hoe ik destijds heb gezaagd en gezaagd om naar de jeugdbeweging te mogen tot het me in het derde leerjaar ook eindelijk gelukt is, en hoe ik elk jaar zonder de geringste twijfel mee op kamp wou, dus ik ben ergens wel geneigd om Thelma naar de sleepover te laten gaan. Maar er is natuurlijk een groot verschil tussen een zevenjarig schoolkind en een kleuter van twee ... En toch: Thelma gaat graag op avontuur, er zijn tien ouders die helpen, de juffen hebben ervaring, weten hoe fijn de kinderen het vorig jaar vonden en bellen meteen mocht er toch iets niet pluis zijn. Ik twijfel dus nog. Of ik zelf zou kunnen slapen weet ik niet, maar ik zou in elk geval niets drinken om meteen in mijn auto te kunnen springen om haar op te halen, mocht het toch niet lukken met dat slapen buitenshuis ...

Update: toch even overlegd met de juf en zij vond Thelma zelf nog wat te klein ... Bovendien is 'teambuilding' met de andere kleuters voor Thelma geen must, omdat zij in maart 2013 alweer in België is. Maar naar het 'aandete', de 'nagmars' en het 'middernagfees' kan ze wel, en samen ontbijten de volgende dag mag ook.