Our house

'Dáár zitten oma en opa', zei Thelma terwijl ze wees naar de linkermuisknop. Ze had net het gesprek met oma en opa op Skype afgesloten met een simpele klik. En ze weet dat ze op datzelfde knopje moet klikken als ze hen weer tevoorschijn wil halen. Ze begrijpt het niet helemaal, dat ze haar pindanootje niet kunnen aannemen als ze het aanreikt, en dat ze haar kussen niet kunnen voelen als ze de webcam kust, maar ze weet wel donders goed dat oma en opa er nog altijd zijn, maar dan in 'Beggië'. Als ze papaja eet, wil ze opa ook een stukje laten proeven en als we naar een cafeetje gaan, vraagt ze: 'Oma, opa ook?'

Een echt gemis voelt ze waarschijnlijk niet, doordat mama en papa er zijn en veel over haar grootouders praten, door skype, door een magnifiek fotoboekje dat mijn vader heeft gemaakt voor haar, maar ook doordat er in ons huis twee vervangoma's en één vervangopa rondlopen. Het Zuid-Afrikaanse koppel dat hier woont tot hun huis in Pretoria verkocht is en ze een nieuw huis kunnen kopen in Potchefstroom is stapelgek op haar. Ze moeten hun eigen kleinkinderen missen en zijn telkens weer gecharmeerd door de sweety pie Thelma, aldus Oma'Cilla (Priscilla), of 'princessie Thelma', zoals Opa Johan haar noemt.

De tweede oma is Oma'Nette, ofwel Annette, de land lady bij wie we inwonen. Het is een wonderlijke vrouw, gekend bij iedereen in Potch, van de car salesman tot de directeur van de Skool vir tale waar ik werk. Ze is nog campusrector geweest na haar loopbaan als professor Engelse literatuur, heeft de universiteit naar hogere standaarden getild en is nu, op 67-jarige leeftijd, nog steeds aan het werk als 'Director International Liaison and Institutional Advancement'. Mijn collega noemt haar 'de coolste vrouw' van Potch, iemand naar wie iedereen opkijkt, en blijkbaar is ze ooit ook uitgeroepen tot een van de vijftig machtigste vrouwen in Afrika door een magazine voor hogeropgeleiden zoals Time Magazine.

Oma'Nette is om zes uur 's ochtends al in de weer, loopt door het huis met haar iPhone in de aanslag, rijdt van vergadering naar lezing naar diner, en vindt tussendoor nog de tijd om voor ons een auto te huren bij de universiteit, mij aan alle collega's voor te stellen, ons drieën naar een autoverkoper of de shopping mall te brengen, of verse papaja's en ontbijt in te slaan ... Ze is ook ondervoorzitter van het Aardklop Nationale Kunstefees in oktober én ze heeft tijdens de laatste Wereldbeker voetbal in Zuid-Afrika het hele Spaanse team opgevangen in het huis waar wij nu ook wonen. We zijn dus zonder het te weten met ons gat in de Zuid-Afrikaanse boter gevallen!

The talk of the town de laatste tijd is de musical Grease, waarin Oma'Nette vorige week een niet onbelangrijke rol heeft gespeeld. Zingen kon ze niet, zo had ze gewaarschuwd, maar een rol waarbij ze over het podium moest dansen heeft ze blijkbaar niet kunnen weigeren. De studenten en oud-studenten vonden het hilarisch én gedurfd: dat zij, met haar reputatie van strenge maar rechtvaardige tante, voor wie iedereen ontzag en respect heeft, en die tegelijk ook heel menselijk is en vol humor zit, uit de bol ging op het podium. De foto hieronder staat op de affiches die je her en der in de stad ziet. En als je goed kijkt, zie je Thelma's reflectie in het glas terwijl ze op haar nieuwe brommer zit.

Oma'Nette in Grease

We hebben hier dus een hele extended family, die ons de weg wijst, ons op sleeptouw neemt, en de fijne plekjes in Potch leert kennen. Behalve de iets oudere generatie hierboven, zijn er ook nog Niels en Christiana, uit Duitsland, de 'servants' Sylvia en Annie, en Steve en Joël, en 'Danny de poes', die als stand-in fungeert voor onze kat Charlot. Op mijn werk kan ik het supergoed vinden met Adrie en Phil, die Afrikaanse taalkunde en literatuur doceren en mij de universiteit leren kennen, en krijg ik het hele Erasmusgevoel weer te pakken, waarbij de nieuwe mensen, fijne ervaringen en dito plaatsen zich zomaar komen aanbieden.

We moeten de meeste plekkies nog eens in ons eentje gaan verkennen, maar voorlopig wachten we nog steeds op bestelde fietsen en zijn we nog op zoek naar een auto. De Golf van de NWU waarmee ik rijd, is tot Bernards grote frustratie enkel verzekerd als ik ermee rijd, dus hij moet braaf naast mij zitten en kijken hoe ik beetje bij beetje weer leer rijden met een auto zonder servostuur, een hele late koppeling, en een stroeve versnellingspook die aan mijn linkerkant zit. Ze rijden hier niet alleen links, het stuur zit logischerwijs ook rechts en de versnellingspook staat in het midden, te bedienen met de linkerhand. Gelukkig zit de ontkoppeling nog steeds links en het gaspedaal rechts ... En al bij al, gaat het goed.

Zodra we een auto hebben, of een degelijke fiets, kunnen we Thelma ook naar een play group brengen, want daarvoor is het stilletjes aan wel tijd aan het worden. Thelma's taal is er weer maar eens met rasse schreden op vooruitgegaan door met zoveel volwassenen omringd te zijn, maar ze krijgt ook behoorlijk veel noten op haar zang! Ze zegt ons na, ook al zijn we kwaad, windt ons om haar vinger met haar 'één koekje maar, één kokoladekoekje, laatste, voor Thelma, dan slapen, affeproken?' Het zal haar deugd doen om weer onder kindjes van haar leeftijd te komen, te kunnen spelen met kleintjes die ook een eigen willetje hebben, en niet telkens een gedroomd publiek te vinden voor al haar fratsen.