Hoest

Ik ben ongerust. Mijn kleine Thelma die haast nooit ziek is, hoest de longen uit haar lijfje. Ik ben deze week met haar al naar de huisarts en kinderarts geweest, maar het verbetert niet: wat aanvankelijk een zware verkoudheid was met wat koorts, werd een dubbele oorontsteking en ontstoken poliepen. En steeds blijft er die verschrikkelijke hoest. Niets op de longen, zegden beide artsen, maar zo klinkt het niet. Ik twijfel tussen nog een nacht afwachten, of nu iets doen. Ze hoest slijm op, en ze dreigt er soms haast in te blijven. Spoed? Raad vragen? Nauwkeurig monitoren? Hopen op een laatste lastige nacht voor haar?

Ik neem Bernards advies ter hand om te gaan kijken als ik ongerust ben: ik verlaat om het kwartier mijn bureau boven, waar ik werk inhaal dat ik deze week niet rond heb gekregen. Thelma sliep lang en veel, op dinsdagavond en woensdag hebben mijn ouders haar opgevangen, maandag 11/11 en vrijdag 15/11 was de universiteit gesloten, maar de duttijden en de avonden zijn niet genoeg gebleken om mijn werk rond te krijgen. Of was mijn planning ook zonder ziekenzorg te ambitieus? Ik zie mijn deadlines vooruitgeschoven worden en ik zie haar niet beter worden. Ik ben zelf verkouden, maar kan me geen ziekte veroorloven, al is dat laatste altijd een illusie. Het lijf gaat voor.

Mijn hart breekt als ik haar hoor vechten in haar slaap. Ik denk dat ik vannacht maar eens naast haar slaap.

Later

Thelma staat nu ook op de site van De Kleine Zebra reclame te maken voor het boek van Ponnekeblom. Maar wat ze eigenlijk echt worden wou, is geen fotomodel, maar, in chronologische volgorde:

• 'boomverzorger' (in Zuid-Afrika)
• 'kokkin' (toen ik een T-shirtje had gekocht met meisjes en beroepen)
• 'brandweervrouw' (geleerd in de klas)
• 'lesgever' (zoals ze afgelopen woensdag zei tegen mijn ouders)

Thelmataal (22): Ojoo

Thelma heeft een nieuw stopwoordje, en wel: 'ojoo!'. Ik vind het ontzettend grappig dat een driejarige al met jopie-popietaal naar huis komt. Zeker omdat ik 'oejoeyeah' van de Homo Turisticus ook zo hilarisch vond. Nadat we afgelopen zomer eens naar de Blaarmeersen waren geweest met de vierjarige Lola was 'cool' een tijdje populair, maar dat is er precies uit. Nu is het 'ojoo' al wat de klok slaat.

Antwoord van Leesknuffel

From: sophie.vanluchene@verbode.be
Sent: dinsdag 24 september 2013 13:51
To: [Lott]
Subject: Re: Aanbod Leesknuffel

Beste mevrouw

Bedankt voor uw reactie op ons aanbod van Leesknuffel.

Ik werk ondertussen al bijna 9 jaar bij de uitgeverij en heb de reeks Leesknuffel weten starten in 2006.
Het is mij echter nooit opgevallen dat er een bepaald stigma werd gecreëerd naar jongens of meisjes toe.
Omdat ik toch zeker wou zijn, ben ik de titels van de afgelopen jaren eens gaan bekijken.
Het valt me hierbij op dat we vooral veel dieren als hoofdpersonage gebruiken : Vissen, koeien, honden, muizen, apen, draken, kevers, pinguïns...
Er wordt bij de keuze van de onderwerpen rekening gehouden met de leefwereld en de interesse van de kleuters.
De thema's zijn eigentijds en laten ook maatschappelijke thema's niet achterwege (bv. Alzheimer).
Ik vond toch ook een aantal titels terug zoals:

- Carlotta : Ik wil mijn haar niet kammen
- Carlotta : Ik wil geen bril
- Liselotte op de loer
- Ik kom hier niet uit (gaat over een jongetje dat bang is)

Ik verwijs u graag door naar onderstaande link waar u een overzicht hebt van een aantal titels (+korte inhoud) die in het verleden verschenen zijn.

Het is in elk geval geen bewuste keuze geweest om clichés te bevestigen en ik vermoed dat de samenstelling van de reeks 2013-2014 dan ook eerder op toeval berust.

We wensen u in elk geval te bedanken voor uw opmerking en we zullen uw reactie zeker doorsturen naar onze uitgeefster.

vriendelijke groeten
Sophie Vanluchene
Uitgeverij Averbode

 Ik heb meteen nog eens gereageerd:

From: [Lott]
Sent: dinsdag 24 september 2013 14:44
To: sophie.vanluchene@verbode.be
Subject: RE: Aanbod Leesknuffel

Beste mevrouw Vanluchene (en collega’s)

Hartelijk dank voor uw antwoord. Het doet me plezier dat de samenstelling voor dit schooljaar wellicht op toeval berust en dat het aandachtspunt in de toekomst wordt meegenomen. Ik ben ervan overtuigd dat er geen bewust stigma is gecreëerd, maar ik weet wel dat er onbewust veel verwachtingen aan kinderen worden meegegeven, zeker via literatuur. Wat bijdroeg tot mijn ongenoegen is dat het concurrerende aanbod van Leesleeuw (Uitgeverij Zwijsen) tien boekjes bevat met ook voornamelijk jongens, mannen en mannelijke dieren als hoofdpersonage. Het enige meisje in die reeks is een prinsessenmeisje met een papa die misschien wel te sterk is en een lieve mama. Ik heb ondertussen van hen ook al reactie gekregen en ook zij geven aan dat hun keuze voor dit jaar op toeval berust en dat enkele verhalen minder stereotiep blijken dan op het eerste gezicht lijkt. Ik heb ondertussen op jullie site gezien dat het volledige aanbod veel diverser is, maar ik was wat gealarmeerd door de wat eenzijdige selectie die dit schooljaar aan de kleuters is aangeboden.

Vriendelijke groeten
[Lott]

Nog meer van Leesleeuw

Ik kreeg nog een mailtje van de projectredacteur Taal, over de toelichting die ze van de hoofdredacteur van Leesleeuw had gekregen:

Zij geeft aan dat er dit jaar inderdaad toevallig meer jongens en dieren in het kleuterabonnement een rol hebben, maar zegt ook het volgende:
 
In het verhaal Pas op! gaat het over twee kindermuizen: een broer en een zus. De oppas komt op hen passen en Mies (de meisjesmuis) maakt haar broer bang, want ‘oppas’ betekent ‘pas op’:
Mies zegt:
‘De oppas ruikt je.
Dan pakt ze je.
Dan bijt ze je.
Dan eet ze je op.’
‘Nee!’ roept Pip.
 
In het boek Schoen of pet? speelt Anna de hoofdrol. Zij is wel degelijk avontuurlijk want ze gaat met haar tegenspeler Xef naar zijn planeet. En daar ziet de Sint er heel anders uit…
 
En Superman Jan is helemaal niet stoer… Op het einde van het verhaal durft hij toch het zwembad inspringen (zoals de andere kinderen: en dat zijn zowel meisjes als jongens).
 
Hopelijk hebben wij u kunnen overtuigen dat we zeker aandacht hebben voor diversiteit. Ik ben er zeker van dat er volgend jaar meer meisjes in het abonnement een hoofdrol zullen hebben! De boodschap is in ieder geval doorgegeven.

 Zou ik nu een abonnement nemen of niet?

Antwoord van Leesleeuw

Ik heb ondertussen antwoord gehad van Uitgeverij Zwijsen op mijn mail van zaterdag. Tien van de tien boekjes vind ik net te veel om van toeval te spreken of het over 'net iets meer jongens en dieren' te hebben, maar ik ben blij dat ze in theorie alvast mijn mening delen. Dat de verhalen over Superman Jan en de sterke papa een andere richting uitgaan dan verwacht, doet me plezier, maar ik wil niet wachten tot het eerste leerjaar om eens een sportief meisje in de hoofdrol te zien.

Beste Mevrouw [Lott],
 
Uitgeverij Zwijsen besteedt veel aandacht aan een divers aanbod in kinderboeken en boekenabonnementen. Dat betekent dat er rekening wordt gehouden met het doorbreken van traditionele rollenpatronen, dat er aandacht is voor verschillende culturen, verschillende gezinssituaties enz. Verschillende thema’s komen aan bod, verschillende soorten verhalen, ook poëzie, beeldverhalen, fictie, non-fictie.
Dat de boekjes van Leesleeuw kleuters dit jaar misschien net iets meer jongens en dieren in de hoofdrol hebben, is dan ook toeval. Het eerste Leesleeuwboekje van het eerste leerjaar is bijvoorbeeld: ‘kom mee, pom!' over Kit, een stoer meisje dat graag wil winnen.
Als u graag meer weet over de inhoud van de boekjes voor kleuters, kunnen we altijd aan de hoofdredacteur van Leesleeuw een meer gedetailleerde omschrijving vragen. Mijn sterke papa zou misschien net wel eens anders kunnen uitdraaien dan je op het eerste zicht zou verwachten. Of Superman Jan dan echt een superman is, weten we ook niet met zekerheid op basis van de korte inhoud…
 
In ieder geval gaan wij volledig akkoord met wat u schrijft: wij houden hier ook van Mathilda, Floddertje, Pippi Langkous en Janneke!
 
Vriendelijke groeten,
 
Els Hoebrechts
Projectredacteur Taal

Thelmataal (21): Thelma's alfabet

Thelma speelt heel graag met haar magneetletters. In Zuid-Afrika hadden we een setje plastieken letters gekocht voor op de diepvries in de gemeenschappelijke keuken, en hier in België heb ik in de Ava een 'moussen' versie gevonden die ze op de verwarming plakt en ook dienst doet als puzzel. We hebben ze nu een klein jaar en er zijn dus heel wat 'welke letter is dit?'-vragen gepasseerd. Zo vaak zelfs dat Thelma een eigen alfabet heeft -- alleen de K, U en Z ontbreken nog. Ik stel het graag eens aan u voor.

A = de letter van oma Annette
B = de letter van Bernard
C = de letter van tante Christine
D = de letter van Danny
E = de letter van Els
F = de letter van fiets
G = de letter van giraf
H = de letter van opa Hugo
I = de letter van oma Ingrid
J = de letter van opa Johan
K = de letter van ?
L = de letter van Lott
M = de letter van mama
N = de letter van Niels
O = de letter van opa en oma
P = de letter van papa
Q = de letter van kù
R = de letter van Rudy
S  = de letter van pepe Sam
T = de letter van Thelma
U = de letter van ?
V = de letter van vogel
W = de letter van Willeke
X = de letter van xylofoon
Y = de ypsilon
Z = de letter van ?

Doordat ze alle hoofdletters kent, kan ze dus ook al sms'en met mijn hulp. Als je mij dus ooit Thelma-Opa-Thelma Mama-Annette-Annette-Niels-Danny-Annette-Giraf tegen haar hoort zeggen, zoals afgelopen zaterdag, dan is dat gewoon de sms 'Tot maandag!'

Kinderliteratuur

Thelma heeft op school twee uitnodigingen meegekregen om een abonnement op kinderboeken te nemen: Leesleeuw en Leesknuffel. Ik was geïnteresseerd tot ik de korte inhouden las. Er wordt vrijwel enkel (en bij Leesknuffel uitsluitend) door de ogen van jongens en mannen gekeken, meisjes en vrouwen vullen vooral de bijrollen in, papa's zijn sterk, mama's zijn lief. Ik heb helemaal niets tegen lieve mama's, sterke papa's en ondernemende jongetjes, maar ik heb hen toch eens beleefd uit de doeken gedaan waarom ik hun abonnement niet neem. Zijn drie boeken op de zeven of drie boeken op de tien met een meisje als hoofdpersonage te veel gevraagd? Is het zo moeilijk om eens buiten de clichés te denken? Het hoeft echt niet fifty-fifty te zijn, maar dit? Ik zal hen beleefd doorverwijzen naar RoSa en fijntjes melden dat ik zelf als kind vooral Annie M.G. Schmidt, Dimitri Frenkel Frank, Joke van Leeuwen en Roald Dahl heb gelezen, en daar voorlopig geen negatieve bijwerkingen van heb ondervonden. Jezus, Maria, Jozef nog aan toe!

Ziehier mijn mails. Als ik een antwoord krijg, zal ik het ook posten.

From: [Lott]
Sent: zaterdag 21 september 2013 16:10
To: 'info@uitgeverijzwijsen.be'
Subject: Aanbod Leesleeuw

Geachte heer, mevrouw

Mijn dochter van drie heeft op school een uitnodiging meegekregen om een abonnement op de kinderboeken van Leesleeuw te nemen. Omdat ze heel graag leest, was ik erg geïnteresseerd. Mijn interesse verdween helaas toen ik de korte inhouden las. Afgaande op de beschrijvingen, zie ik dat er vrijwel enkel door de ogen van jongens, mannen of dieren wordt gekeken, dat meisjes voornamelijk nevenpersonages zijn, papa’s heel sterk en mama’s vooral lief zijn. Ik heb uiteraard niets tegen lieve mama's, sterke papa's en ondernemende jongetjes, maar ik zou heel graag zien dat er eens buiten de clichés wordt gedacht. Mijn dochter speelt ook al eens een superheld, gaat graag op ontdekkingstocht, heeft een lieve papa die graag kookt en een mama die aan de universiteit werkt, speelt met woorden en bouwt hoge torens … Het zou tof zijn mocht ze zich eens kunnen identificeren met een hoofdpersonage of uitgedaagd worden om buiten de lijntjes te denken. Ik wil niet beginnen te meten en tellen, maar het zou me een groot plezier doen om van de tien boeken toch drie boeken te vinden met een meisje als hoofdpersonage dat geen prinses is en niet aan de zijlijn staat. Meer theoretische achtergrond bij mijn vraag vind je hier: http://www.rosadoc.be/kinderboeken/bibliografie.htm. Ik heb zelf als kind Floddertje van Annie M.G. Schmidt, De O's van Oland van Dimitri Frenkel Frank, Deesje van Joke van Leeuwen en Mathilda van Roald Dahl gelezen, en ben mijn ouders daar nog altijd dankbaar voor.

Als u volgend jaar een diverser aanbod samenstelt of als ik u mij kunt overtuigen van het tegendeel, zal ik met plezier een abonnement nemen.

Vriendelijke groeten
[Lott]

____________________________________________
From: [Lott]
Sent: zaterdag 21 september 2013 16:35
To: 'sophie.vanluchene@verbode.be'
Cc: 'ilona.sybrandy@verbode.be'; 'chris.vandepoel@verbode.be'
Subject: Aanbod Leesknuffel

Beste mevrouw Vanluchene en collega’s

Mijn dochter van drie heeft op school een uitnodiging meegekregen om een abonnement op Leesknuffel te nemen. Omdat ze heel graag leest, was ik erg geïnteresseerd. Mijn interesse verdween helaas toen ik de korte inhouden las op jullie website. Afgaande op de beschrijvingen, zie ik dat er enkel door de ogen van jongens, een kerstman, een opa of de hond Jules wordt gekeken. Ik heb uiteraard niets tegen ondernemende jongetjes die in het centrum van de belangstelling staan of moeders die eens boodschappen doen, maar ik zou heel graag zien dat er eens buiten de clichés wordt gedacht. Mijn dochter speelt ook al eens een superheld, gaat graag op ontdekkingstocht, heeft een papa die meestal de boodschappen haalt, speelt met woorden en bouwt hoge torens … Het zou tof zijn mocht ze zich eens kunnen identificeren met een hoofdpersonage of door een kinderboek uitgedaagd worden om buiten de lijntjes te denken. Ik wil niet beginnen te meten en tellen, maar het zou me een groot plezier doen om van de zeven boeken toch drie boeken te vinden met een meisje als hoofdpersonage dat geen prinses is, of een vrouwelijk personage dat niet aan de zijlijn staat. Meer theoretische achtergrond bij mijn vraag vind je hier: http://www.rosadoc.be/kinderboeken/bibliografie.htm. Ik heb zelf als kind Floddertje van Annie M.G. Schmidt, De O's van Oland van Dimitri Frenkel Frank, Deesje van Joke van Leeuwen en Mathilda van Roald Dahl gelezen, en ben mijn ouders daar nog altijd dankbaar voor.

Als u volgend jaar een diverser aanbod samenstelt of als ik u mij kunt overtuigen van het tegendeel, zal ik met plezier een abonnement nemen.

Vriendelijke groeten
[Lott]

 Ben eens benieuwd.

Thelmataal (20)

• 'I like it move it, move it!' [populair op school, ik vermoedde nineties-invloeden tot ik hoorde dat het in Madagascar zat]
• 'Kijk, die plant buiten danst op de muziek.' [ik: ''t Is de wind ...'] 'De wind zingt!'
• [kijkt naar de haarborstel waarmee ik de knopen uit haar krullen heb gekamd:] 'Waar zijn de knopen?'
• 'Kijk! Allemaal ypsilonnen in de boom!' [Thelma kent ondertussen het hele alfabet]
• 'Ik heb papa in slaap gebabbeld.'
• [na een nachtje slapen met haar nichtje] 'Louise, heb je het droog gehouden?'
• 'Ik heb gebreide vingers' [met haar vingers in haar sokken]
• 'Ik heb mijn handen daar speciaal íngefrist!' ['in opgefrist']

 De waarom-fase in een tweede versnelling:

• 'Waarom moet je naar je werk om geld te verdienen om iets te kunnen kopen?'
• 'Waarom heb je dat in het wit geschilderd om je dat mooi vond?'
• 'Waarom gaat iedereen naar huis om het laat is en donker?'

 Thelma's neologismen:

• [ik: 'Niet in je neus peuteren!'; zij:] 'Nee, ik krab hier ónder mijn neus op mijn snorplekje.'
• [ik: 'Niet aan het gordijn trekken!'; zij:] 'Ik heb er niet aan getrokken, het was een trekstreeltje.'
• [ik, 's ochtends: 'Kom je naar de badkamer?'; zij, beetje zielig en doodeerlijk:] 'Ik heb schoolbuikpijn.'

Thelma luistert naar de radio:

• [verkeersinfo: 'Je moet er omrijden ...'; Thelma, verbaasd:] 'Die zegt: 'Je moeder omrijden'!'
• [muziek: 'Ain't something to happen ...'; Thelma:] 'Die zegt: 'Tante Herman'!'
• [muziek: nummer van Anouk; Thelma:] 'Is dat de mama van Siska?' [Schoeters; ook wel in: 'Waarom staat Siska op?']

123 Piano!

Thelma en haar vriend Ramon aan een 123-piano op DOK en vereeuwigd op het vrt-journaal!

Drie!

Thelma was jarig vandaag, voor de derde keer al. Mijn allerliefste, allerfelste, allerschattigste, allereigenzinnigste dottie, mijn zoetje, mijn schatje. We hebben weer af en toe ruzie de laatste tijd, omdat ze niet wil luisteren en altijd maar haar eigen zin wil, maar we maken dat goed met knuffels en nieuwe afspraken en nieuwe ideeën. 'Voor wat hoort wat' lukt bij haar nog steeds niet (zo neoliberaal ook, geef toe), maar bij voorbaat wat vrijheid toestaan en dan rekenen op haar trots en eigengereidheid, lukt meestal wel.

'En nu moet je weg!', zei ze vanmorgen na drie huilbuien, zes afscheidskussen en zes drukkies. Ze wou niet jarig zijn, ze was nog geen drie, ze wou geen kroon, maar haar ogen hadden geblonken bij het ontwaken toen ik zei welke dag het was. Ze wou het kleedje aandoen dat ze zelf had gekocht, haar nieuwe gele sandalen, ze at smakelijk haar All-bran op, maar vond haar sandalen plotseling toch niet zo fantastisch meer toen ze na drie pitstops blonk van de zonnecrème en het echt-echt-echt wel tijd was om te vertrekken.

Ze trippelde door de gang van de school toen Anneke voor haar 'Happy Birthday' zong, maar vond het plotseling toch niet zo'n goed idee dat ik wegging. Het had thuis fel gebotst toen ze zelfbewust treuzelmanoeuvre 13, 14 en 15 had ingezet. Ik had haar daarop eens echt streng aangekeken, vermanende vinger incluis, m'n stem gevoelig verheven, gezegd dat ik te laat zou komen op een belangrijke afspraak, gedaan alsof ik vertrok, tot ik een paniekerig schreeuwend kindje mocht opvangen dat plotseling mak als een lammetje was. En ik mijn oude regel weer opnam om nooit te roepen tegen mijn kind.

Bij het afscheid op school kwamen de emoties blijkbaar terug en heb ik de regel doorbroken dat de juf het schreeuwende kindje overneemt en de moeder quasi-harteloos maar met dichtgeknepen ogen haar weg verderzet. Ik ben teruggegaan, ging op mijn knieën zitten met haar handen in de mijne, en heb nog eens heel rustig het verloop van de dag geschetst, dat ze haar vrienden mocht trakteren, dat ik haar vroeger zou komen halen, dat we 's avonds nog zouden vieren met bezoek, en dat ze -- prachtingeving -- haar leeuwtje Rudi voor een keer eens uit haar rugzak mocht halen. 'En nu moet je weg!', zei ze, en dat deed ik.

Hoe feller haar buien, hoe hechter haar knuffels ... De knuffelsessies zijn eindelijk ingetreden. Ze ontvangt nog steeds het liefst haar afscheidskussen op haar hoofd of op een hoofs aangeboden wang, maar ze knuffelt ons af en toe plat (zeker als we er een uitdaging van maken), laat zich soms zachtjes gaan in mijn armen, probeert hier en daar eens een extra minuutje knuffeltijd af te snoepen, duwt mijn hand niet altijd weg als ik over haar koppie streel. Ze wil dat ik aan haar bed zit 's avonds, en ik zie haar ogen dichtvallen. Ik kijk in haar ogen, zij in de mijne, en we weten dat het goed is.

Thelmataal (19)

• [ik: 'Wat zou je kopen als je heel veel geld had? Maar echt heel veel?'] 'Een peer.'
• 'Bas gaat mondharmonica spelen en ik xylofoon en mama trompet en papa trompet en ... Mohammed?' [ik: 'Piano misschien?'] 'En Mohammed piano.'
• [tijdens het puzzelen:] 'De kip houdt een oogje in het zeil.'
• [wil een drankje:] 'Ik gaat ook iets voor mijzelf pakken.'
• [samen op café:] 'Wij moeten dat elke dag doen.'
• 'Ik wil frietjes eten, want ik lust dat.' [ik: 'We hebben al eten voor vanavond. Zullen we morgen frietjes eten? Is dat geen goed idee?'] 'Een goeie idee is altijd voor nu.'
• [heimwee naar haar speelgoed in Zuid-Afrika:] 'Ik wil mijn fiets niet hebben, want mijn fiets moet gestolen zijn. Ik wil mijn brommer hebben uit Potchefstroom.'
• 'Waar rijden we nu?' [ik: 'Op de autosnelweg.'] 'Waarom rijdt de auto snel weg?'
• 'Ik doe pipi in mijn pamper want die heeft dorst.'
• [uit haar nieuwe bed gerold:] 'Mijn bed is weg!'
• [op de fiets:] 'Wij zijn hier alleen hè. Gelukkig ben ik bij jou.'
• [na een emotioneel afscheid met oma en opa:] 'Ik moest huilen om ik oma en opa zo graag zie.'
• 'Wanneer krijg ik een piemel?' [ik: 'Jij gaat geen piemel krijgen... Zou je graag een piemel hebben?'] 'Ja.' ['Waarom zou je dat willen?] 'Om ik dan zo kan sturen.'