Jong en oud

Ongelooflijk: het is nog maar negen uur en Martha slaapt! En met slapen bedoel ik echt slapen: niet even een hazenslaapje plegen zoals Miss Micro-Sleep meestal doet, maar echt oprecht in dromenland vertoeven -- zonder dat ze mijn aanwezigheid opmerkt: zelfs mijn linkerborst laat ze links liggen. Ik heb dus eindelijk eens tijd om te bloggen. Wellicht niet over Zuid-Afrika, maar over het klompje goud dat ik meermaals per etmaal aan mijn borst mag leggen, en over mijn liefste oma, die 5 maart van me heen is gegaan. 

Waarom ik nog niet eerder wat tijd vond? Martha is morgen drie maanden en drinkt nog altijd om de twee uur overdag en om de drie uur 's nachts. Mijn prioriteiten zijn dus nog altijd: eten, douchen, als het even kan even het zwembad induiken, en wat tot voor kort haast nooit lukte: van de Zuid-Afrikaanse zon genieten terwijl ik eens niet met Martha in de schaduw zit. 's Avonds kruip ik samen met Martha in bed, en gelukkig is dat niet meer rond middernacht zoals thuis, maar halen we meestal de klok van tien.

We zijn vorige week ook naar het nationaal park in Pilanesberg geweest en hebben dat drie dagen doorkruist, dus klagen doe ik hoegenaamd niet. Dat was trouwens heerlijk, ook voor Martha: twee volle dagen op mijn schoot, aan de borst, in een ronkende auto in slaap dommelen. Borstvoeden aan 20 km per uur: check! En ik zag eens wat meer dan de Hadeda's en hagedissen vanop ons terras: we hebben leeuwen, zebra's, giraffen en neushoorns van dichtbij gezien, en olifanten en nijlpaarden van veraf.

We maken hier ook andere uitstapjes natuurlijk, naar een tuinterras of naar Parys, we gaan bij vrienden barbecueën of bereiden zelf een braai voor, of we gaan een weekendje weg. Zo zijn we onlangs met de dochter, schoonzoon en kleinkinderen van Oma'Nette naar Jumbo geweest: haar buitenverblijf aan de rivier de Vaal, in een beschermd natuurgebied, waar de aapjes over het terras lopen en Thelma en Bernard gingen varen in een open kayak, onder de reigers, aalscholvers en hamerkoppen door. The good life, dat spreekt.

Dé grote revelatie van de laatste drie dagen was dat Martha 's voormiddags bij Bernard in de draagdoek haar tukje doet. Ze komt er helemaal bezweet uit, maar ze slaapt tenminste eens twee uur aan een stuk. Ook goed voor mijn gemoed dat Bernard haar bij thuiskomst nu ook zelf kan sussen en in slaap wiegen, want tot voor kort was dat privilege aan mij voorbehouden. Ze sliep enkel in mijn armen, op mijn schoot of aan de borst (wat dat volgende maand gaat geven als ze halftijds naar onze fantastische onthaalmoeder gaat: ik mag er niet aan denken).

Gisteren ben ik al om negen uur met Martha in bed gekropen en na een nacht uit de boekjes (lees: voeden om 1 uur, 4 uur en 7 uur) ben ik vandaag zo fris als een hoentje. Ik heb van de gewonnen tijd gebruik gemaakt om rekeningen te betalen, met Thelma choco zonder palmolie te maken (nadat ik haar verteld had over het verdwijnende regenwoud), met haar een duik te nemen in ons zwembad en (na een nieuwe voeding) een filmpje af te werken met Explain Everything: een app die vooral gebruikt wordt om powerpoints te animeren, maar waarmee ik nu met Thelma een filmpje heb gemaakt. Zodra er weer sneller internet is en ik het kan inladen in mijn Picasa app, zwier ik het online.

***

De week voor ons verblijf in het dierenpark is mijn allerliefste oma gestorven. Ze lag al enkele maanden in het ziekenhuis, nadat mijn opa een nieuwe knie had gekregen. Ze was 92, kon niet meer voor zichzelf zorgen en was dus tijdelijk naar een bejaardentehuis voor kortverblijf gegaan terwijl mijn opa opgenomen was, maar de veranderingen, de stress en de angst waren te groot. Ze heeft een trombose gehad en is in het ziekenhuis beland.

Ik ben haar voor ons vertrek nog twee keer gaan bezoeken met Martha, en had gehoopt dat ze april zou halen, maar het heeft niet mogen zijn. Ze kon niet meer eten en is zachtjes uitgedoofd. Het was wellicht ook beter voor haar om te gaan op haar moment, zonder extra pijn, zonder een nodeloos langgerekt einde. Ze vond het trouwens een goed idee van ons om naar Zuid-Afrika te gaan. Ze keek altijd in de toekomst. Een supervrouw.

Ik wou terugkeren met Martha, en had daar ook een verzekering voor, maar mijn familie heeft me uiteindelijk aangeraden om dat niet te doen. Vier extra vluchten op een week tijd zouden te veel kunnnen zijn voor het ukkie dat Martha nog maar is. Ze heeft de heenreis zo goed doorstaan en mijn oma komt er niet door terug.

Ik heb proberen rouwen hier in Zuid-Afrika, maar dat ging heel moeilijk zonder de familie in de buurt. Ik heb wel gewerkt aan een tekst voor de begrafenis, veel geskypet, ge-sms't en gebeld, maar dat leek meer op verdriet verdringen dan verwerken. Ik ga er thuis bewust tijd voor maken, mijn opa vaker opzoeken, uithuilen bij haar graf.

Ziehier mijn afscheidstekst:

Liefste Oma
(Lieve stoere gevoelige eigenzinnige top-oma)

Zou je dichterbij komen, als ik dichterbij kwam? Zou ik je hoge gibberlachje nog eens kunnen horen, als ik naar je toe kwam? Zou ik je regenboogsoep nog eens kunnen proeven, of je perziken op siroop? Zou dat kunnen, voor heel even? En laat je ons dan elk weer dertien speculoosjes doppen in de koffie? Dertien, en zo is het genoeg hoor! 

Ik hoor je nog roepen 'Woetje, kom! Woetje, kom!' als je de varkens binnenriep, en 'Poews, poews, poews' om de katten te lokken naar je dooreengehusselde restjes. Ik hoor je af en toe eens snurken tijdens je broodnodige middagdut. Ik hoor nog je typische hoestje, waar ik mijn studenten nog vaak over vertel, en soms ook een zucht 'uut 't diepst van m'n erte'.

Ik hoor je vragen om een 'teusje' bier of een Picon, ik hoor je later Pepe uitgebreid loven en prijzen omdat hij zo goed voor je zorgt. Ik hoor je nog zeggen 'eentje op z'n oogsje, eentje op ze neuzetje' toen je ons 's avonds onderstopte -- en ik weet dat je ons midden in de nacht nog eens kwam toedekken.

Ik zie het harde werk op de boerderij en de zorgen die dat soms meebracht. Ik zie je boterhammen smeren voor Pepe op het veld, en kerrepap maken 's avonds tegen tienen. Ik zie je in de diepvries duiken op zondag, toen we weer naar huis reden en je ons nog meer vlees en brood wou meegeven, want we zouden eens moeten verhongeren, daar in het verre Gent. Ik zie je onze vrienden verwelkomen op de boerderij of thuis. En ik zie je genieten en knipogen als je mijn lief omhelst. Je had alles gezien, en alles gehoord. 

En ik hoor je elke keer vragen of we nu echt al weer naar huis moeten. Of het weekend er al op zit, of de dag alweer voorbij is, of we echt al moeten gaan. Dat het toch zo jammer is dat we zo ver wonen, en of we je nu echt al gaan verlaten?' Wel, liefste oma, jij hebt ons nu verlaten. Op je 92ste, maar toch ook veel te vroeg. 

Maar net als jij toen, houden we vast aan de herinnering, beleven we telkens opnieuw wat er geweest is, en ben je ver weg, maar toch nog zo dichtbij.

Lotje  

Nieuws?

Ik heb nog wat nieuws beloofd over Zuid-Afrika deel II, maar ik kom er voorlopig niet toe. Een borstontsteking en immer dorstige Martha weerhouden me daarvan.

Wie niet meer kan wachten op vers leesvoer, vindt hier ons eerste bericht uit Potchefstroom in 2012, en kan gewoon linksonder 'nieuwer bericht' aanklikken bij opvallend onstilbare leeshonger!

Back in Potch

Na drie jaar zijn we terug in Potchefstroom! En het is de 'best maternity leave ever' tot dusver. Als ik thuis vier uur kraamzorg had per week, heb ik dat hier elke dag. Er zijn hier drie vrouwen die voor iedereen de was doen, het huis schoonmaken, de kamers opruimen ... De troeven van een guesthouse, of restanten van het koloniale systeem van weleer? Iets wat trouwens dubbele gevoelens met zich meebrengt, al verlicht onze huisbazin die scheeftrekking zo goed als ze kan: ze betaalt hen het dubbele van het minimumloon, helpt hen uit de nood als ze in financiële problemen zitten, stimuleert de ene tuinman om in de politiek te gaan ...

We wonen in een ander huis dan toen, dit keer samen met Alice, een PhD-studente uit Kenia, en Oma'Nette, en wel op hetzelfde domein als in 2012. Toen hebben we daar zes maanden gewoond omdat ik werkte aan de North-West Universiteit, en nu komen we een kleine zes weken om volop te genieten van elkaar, de rust, de warmte, de vrienden van weleer. Thelma hoeft niet naar school, Bernard hoeft niet te werken en winkelt en kookt, ik doe ongeveer hetzelfde als thuis: borstvoeden, baby verschonen, in slaap wiegen, zelf eens douchen en wat eten tussendoor, af en toe naar de winkel of bij vrienden op bezoek, maar dat alles met een geweldig uitzicht en weg van het koude België.

Ik kreeg zoveel meer gedaan in de eerste weken van mijn moederschapsrust dan in de weken voor ons vertrek. Martha was een 'low maintenance baby' in het begin: slapen en eten, zonder veel poeha, maar is in een 'high maintenance baby' veranderd. Voor de krokusvakantie is ze 's nachts plots wakker beginnen te worden tussen de voedingen door of viel ze gewoon niet meer in slaap. Je geeft eten om drie uur, hoopt vurig tegen vier uur terug in slaap te vallen, maar dat wordt uiteindelijk een uur of zes ... En dat zeven dagen op rij.

Vreselijk als je al met een gigantisch slaaptekort zit en de wekker al gaat om kwart voor zeven om Thelma naar school te brengen. Bijslapen is dan helemaal niet meer aan de orde: je haalt dat gewoon onmogelijk in, ook al slaap je één à twee uur overdag. s' Avonds tussen negen en twaalf was al altijd moeilijk en onrustig geweest, maar zulke slechte nachten erbij, dat was nieuw.

Ik dacht dat het niet abnormaal was, tot mijn gynaecologe toch aanraadde om eens bij een osteopaat langs te gaan. Geen idee waarom ik daar niet eerder aan had gedacht. Omdat het in de eerste weken goed ging? Ik meen me zelfs te herinneren dat de vroedvrouwen dat hadden aangeraden, maar het drong precies niet tot me door. Met het aankomende verblijf in een gedeeld huis leek het me toch goed om het nachtelijk gehuil tot een minimum te beperken ...

De osteopate vond het meer dan tijd dat ik langskwam en heeft haar de twee dagen voor vertrek twee keer behandeld. Ze zat volgens haar helemaal vast. Het zou komen doordat ze driemaal in de navelstreng was gewikkeld bij haar geboorte en een soort 'fight to flight' had ontwikkeld omdat ze zo beklemd had gezeten. Daardoor was ze zo onrustig 's nachts elke keer als ik haar in de co-sleeper legde en het licht uitdeed, en zocht ze beschutting bij mij aan de borst.

Ze wou enkel in mijn armen slapen, dicht bij me, met mijn adem haast in haar gezicht. Als ze in slaap viel aan de borst en ik legde haar een halve meter verder, werd ze tien minuten later geheid wakker van haar molenwiekende armpjes. Ik dacht dan telkens dat ze nog honger had, maar dat was het wellicht ook niet, en ik nam ze toen maar in mijn armen, gestut door een berg kussens, om zelf ook nog wat te kunnen slapen.

De ingreep van de osteopate heeft precies effect gehad: overdag merkten we al verschil, maar het kon ook wishful thinking zijn. En de eerste avond na ons bezoek was vrij stressvol, maar de nacht was goed. De nacht op het vliegtuig was zelfs een mirakel, maar daar zitten het geluid en de trillingen zeker voor iets tussen. En het feit dat ze op mijn schoot lag natuurlijk. Ze sliep en sliep en sliep, en werd maar af en toe wakker om te drinken.

En de dagen nadien gingen ook goed: ze valt nog niet alleen in slaap, wordt nog geregeld wakker, maar de grote onrust is verdwenen. En later meer over Zuid-Afrika!

Martha (Tom Waits)

Op ons kaartje staat een citaat uit 'Martha', de song van Tom Waits die hij in 1973 uitbracht op 'Closing Time'. Het is al sinds mijn tiende mijn lievelingsnummer van Waits. Ik grapte vroeger weleens dat ik grootgebracht ben met Tom Waits en Duvel, twee van mijn moeders favorieten, en ik kreeg al vrij vroeg haar platen mét bijhorende platenspeler -- de Duvels bleven haar bezit. Tot mijn broer plotseling vond dat het zijn beurt was om plaatjes te draaien, de platenspeler na een tijdje in zijn bezit sneuvelde en ik niet langer met Waits en vrienden in slaap viel ...

Het citaat op ons kaartje is 'Those were the days of roses, poetry, and prose' en gaat in het lied verder met 'and, Martha, all I had was you and all you had was me'. Toen mijn kennis van Engels nog niet optimaal was, vroeg ik aan alle vrienden van mijn ouders wat hij nu eigenlijk zong daar in die zin, en tot mijn grote consternatie kon niemand me daarop antwoorden. Er was uiteraard nog geen internet, en Waits heeft ook niet de gewoonte om zijn songteksten op zijn albums te zetten, waardoor het lange tijd een raadsel is gebleven.

Ondertussen heb ik het zelf ontcijferd en vond ik het best wel passen als citaat, nu we toch bij Martha waren uitgekomen en de rozen op het kaartje. De zin verwijst in onze babycontext naar een rooskleurige periode, wat we natuurlijk nog moesten afwachten toen we het kaartje ontwierpen, maar ook naar een langverwachte en al fel gekoesterde zwangerschap, mocht de roze wolk toch doorkruist worden door ellenlange huilbuien, onvindbare ziektes of ondraaglijke vermoeidheid.

Bij Waits is het helemaal iets anders: hij verwijst in een bui van opperste melancholie naar een oud liefje Martha en de roze wolk waarop zij samen zweefden. Al wijzen 'proza' en 'prozaïsch' misschien ook wel een beetje naar de moeilijkheden die ervoor gezorgd hebben dat ze niet samen oud zijn geworden, zoals Adèle in haar eigenste telefoongesprek-song 'Hello' nog eens dunnetjes heeft overgedaan.

Maar wij gaan -- als alle Goden het believen -- wel samen oud worden, mijn lieve Martha! En afgezien van de voorbije twee nachten waarin ze klaarwakker was van drie tot een uur of half zes, lijkt het hier tot dusver behoorlijk op een roze wolk waarin ik overloop van liefde voor dat kleine muisje:

• voor haar camouflagekreetje als ze moet niezen en dat plots niet blijkt te gaan
• voor haar oogjes die wegdraaien als ze indommelt
• voor haar hulpeloos-dankbare blik met haar mondje stil maar nog op huilstand als ik haar opneem na een huilbui
• voor haar gefronste kinnetje en opeengeklemd mondje als ze net bij me gedronken heeft
• voor haar scherpe nageltjes die mijn haar of mijn vel vastgrijpen
• voor haar indringende blik
• en, nog even, voor die totale overgave ...

Kaartje

Kaartjes, ik vind dat tof. Om te sturen, maar ook om te krijgen: de postbode af te wachten, de postbus te openen, om de afzender te raden aan de hand van het handschrift, om het analoge, de herinnering aan vroeger. En bij geboortekaartjes komt er nog eens het ritueel bij van de teruggestuurde kaartjes allemaal een plaats te geven in je huis, als ode aan het nieuwe leven. Ik heb dan ook veel geboortekaartjes verstuurd, ook al omdat ik het kaartje zelf zo ontzettend mooi vond.

Ik moest kiezen tussen 250 of 500 kaartjes, en had er net iets meer nodig dan 250 ... Ik had geen criterium vooropgesteld van wie wel en wie niet iets te sturen en heb gewoon de lijst van Thelma aangevuld met mensen aan wie ik nog dacht. Ik ben ondertussen twee keer veranderd van job en heb telkens een grote groep toffe collega's achtergelaten, en vond dit het ideale moment om nog eens iets van mij te laten horen. Ik heb ook de entourage van mijn ouders op de hoogte gebracht, en vrienden en familie, en zo kwam ik al gauw aan een aantal dat de meesten associëren met een professionele mailing van een bedrijf ...

Het prijsverschil voor beide oplages was niet bijster groot, en als ik 300 kaartjes zou bestellen, werden er wellicht toch 500 gedrukt en werden de resterende weggegooid. Ik ben dus voor 500 gegaan, tot lichte verbijstering van Bernard die dat nogal megalomaan vond ... We hebben ze uiteraard niet allemaal verstuurd, en hebben al slingers gemaakt met de resterende kaartjes, bakjes versierd, Martha's spaarpot ...

Thelma's kaartje was wit en glanzend, met een gestileerde rode opiumachtige bloem en zwarte letters. Voor Martha wou ik iets soortgelijks, maar het is uiteindelijk een heel eigen interpretatie geworden. Ik had aanvankelijk enkel mijn eerste idee mee naar Gunther, vriend en vormgever: een stuk behang uit onze woonkamer met ouderwetse rozen. Het andere idee dat ik al tijdelijk had laten varen, was een tekening van Thelma met aapjes, giraffen, leeuwen, libellen, dolfijnen -- telkens met een groot dier en een kleintje.

Het stuk behang met enkel haar naam bleek uiteindelijk te oubollig. Toen ik 's avonds de tekeningen van Thelma doorstuurde en Gunther het fiat kreeg om een avondje loos te gaan, was dit het resultaat:

In het echt zijn de hoeken afgerond, en is het een soort matfluwelen 'velvet' voorkant en een gladde achterkant. Heel geslaagd, al zeg ik het zelf. En als je nog meer van dit moois wil zien, één adres: Gunther Fobe.

Bijna twee weken

Bijna twee weken oud! Tweede kindjes zijn vaak rustiger, maar de tijd lijkt nog sneller te gaan ... Ik kan het alleen maar dubbel beamen. Ik geniet van elk moment, maar het gaat zo snel. Cliché! Ik kan me niet voorstellen dat de bevalling al bijna twee weken geleden is, maar tegelijk ben ik al zo op mijn plooi dat het ook al langer lijkt.

Martha laat me ook echt veel tijd. Ze slaapt veel (overdag dan toch) en eet goed (vooral 's nachts), is makkelijk te troosten, maakt haast geen kleedjes vuil door melk terug te geven of iets naast haar pamper te plegen. Alleen plassen doet ze plichtsgetrouw als haar pamper uit is, maar daar zijn we ondertussen op voorbereid. Meestal.

Ik zou de gegeven tijd overdag nog iets beter kunnen benutten door bij te slapen, want voorlopig is mijn nacht verdeeld in drie blokjes slaap van één, twee of drie uur, maar ik moet overdag ook vaak kolven, en ik ben zo graag wakker met Thelma, om bezoek te ontvangen, op te ruimen, snel naar de stad te gaan, te bloggen of te haken.

En ik voel me ook helemaal niet moe. Adrenaline wellicht? Gisteren ben ik eens om negen uur in bed gekropen na een fijne oudejaarsnacht, maar de avonden voordien was het telkens pas tussen één en twee uur 's nachts. Je bioritme bedot je niet! We aten ook vaak laat doordat Thelma eerst in bad en bed moest, en nadat mijn eten wat was gezakt, was er nog heel wat opruimwerk, moest ik nog kolfonderdelen en flesjes steriliseren, Martha nog eens eten geven, nog eens kolven en ga zo maar door.

Update: ik krijg ondertussen 's avonds steeds vaker 'mijn klop', maar moet nog leren onthouden dat Martha dan net wakker wordt. Omgekeerd dag-nachtritme nog voorlopig, en ik vind het zo'n zonde om haar overdag te wekken uit een diepe slaap om aan dat ritme een beetje te morrelen ... Maar ik vermoed ondertussen dat ze overdag te weinig eten binnenkrijgt door dat vele slapen en ga misschien toch eens met zachte hand de raad van de vroedvrouw opvolgen en haar om de drie uur wakker maken.

Martha lijkt echt op Thelma toen ze klein was, alleen haar neusje is opvallend anders. Thelma had een echt rond opstaand mopsneusje en Martha's is wat langer en platter. Haar mond en ogen zijn echt die van twee zusjes: grote amandelvormige ogen en volle lippen. Ik vermoed dat Thelma iets meer op Bernard leek, met zijn wat forsere neus en grote ogen, en Martha iets meer op mij, met een fijnere neus en amandelvormige ogen. Time will tell!

Martha & Risjaar

Mijn kleine lieve schattige Martha heeft al tandjes. Yep! Geboren met tandjes zoals de beruchte 'Risjaar Modderfokker den Derde' van Shakespeare / Tom Lanoye. Ik had het meteen na de bevalling gezien, zei zachtjes tegen de vroedvrouw dat ze precies al tandjes had, en zij antwoordde wat routineus: 'Ja, dat is de tandenboog, hè, die je ziet'. Maar dat was het niet!

Het waren onmiskenbaar twee tandjes. Ze zaten nog een beetje verscholen onder een laagje tandvlees, maar ze waren er niettemin. En de voorbije dagen zijn ze doorgekomen ook. Het was de eerste keer dat de vroedvrouwen dat zagen. Ze gaven bij nader inzien aan dat ze er wel degelijk zijn, en ofwel nog zullen uitvallen, ofwel gewoon gaan blijven. Ik wed erop dat ze zullen blijven. Oordeel zelf maar!

Hierzie!

Huiliefoto, enkel voor het bewijs

En niet dat het onderstaande enige voorspellende waarde heeft, of ook maar enigszins overeenstemt met de realiteit, maar ik wil het stukje theatertekst toch niet laten liggen. Risjaar boezemde de zittende koning Henry VI doodsangsten in. Die laatste vervloekte Risjaar met onderstaande woorden:

Het uur van Uw geboorte is gehaat
Een kerkuil kraste, pest en plagen ruikend
Uw moeder voelde meer dan moederpijnen
Maar minder dan de hoop des moeders
Een onbestemde vormeloze klomp
En niet de vrucht van een zo rijke stam
U had al tanden voor Uw eerste schreeuw
Ten teken dat U kwam om ons te bijten.

Risjaar zelf, voordien Gloucester genaamd, vond die beschrijving een hele eer, en terwijl hij de zittende vorst neerstak, sprak hij zelf de volgende woorden:

That I was born, mijn horrelvoet vooruit
De vroedvrouw kokhalsde, the nuns were crying
Protect us Lord, een boreling met tanden!
And boy, did I have teeth! And hair! And nails!
Een everzwijn to be, een weerwolfjong
Dat grommen moet dat grauwen moet en bijten!

Martha knort hooguit een beetje als haar neusje verstopt zit, maar verder is elke gelijkenis met het bovenstaande puur toeval. En haar heeft ze ook al niet te veel!

(met dank aan Caroline voor de verwijzing naar Risjaar)

Thelma heeft ondertussen ook al in een razend tempo twee tanden gewisseld. Ze zei dat haar tand los stond en ik dacht routineus 'ja, ja, zal wel', maar toen ik voelde stond die al meer dan los. Er zat zelfs al een andere tand klaar. Een week later was de melktand eruit en schoof de nieuwe tand gezapig op naar zijn nieuwe plekje. En nog een week later was de tweede al aan de beurt. Dentale demarrage noemen ze dat!

M.A.R.T.H.A.

M eisje
A gaatje
R ebelletje van dons
T eder
H erautje
A ard maar bij ons

(het mooiste naamdicht van mijn immer dichtende collega sdp)

Martha!

Op dinsdagochtend 22 december is, in de langste nacht van het jaar, onze tweede dochter Martha geboren. Ze is geboren in onze woonkamer, onder het alziende oog van drie wijze vroedvrouwen van 't Geboortehuis, en een apetrotse Bernard. Ze woog 3,320 kg en was 48 cm lang. Morgen is ze een week oud, en het is een absolute droombaby, zoals ze volgens mij alleen in sprookjes bestaan.

Het uitgebreide bevallingsverhaal volgt later; laat ik het er nu op houden dat het pittig was, en veel heftiger dan mijn eerste, quasi pijnloze bevalling van Thelma -- nochtans ook zonder prik. Borstvoeding loopt allesbehalve van een leien dakje, maar je kunt niet alles willen. Ik ben in elk geval overgelukkig met het langverwachte en al intens gekoesterde geschenk.

Net na de geboorte

Met een fiere grote zus op dag vier

Besef

'En? Beseft ze het al?' vragen mensen soms als ze zien dat ik zwanger ben en hen vertel dat mijn oudste dochter al vijf is. Of ze het al beseft? Grappig om net dat te vragen over een kind dat aan de kapper uitlegt dat een vulkaan is ontstaan door aardplaten die tegen elkaar botsen. Dat je slapende vulkanen hebt, maar ook vulkanen die uitbarsten, en dat er dan hete lava vrijkomt uit het diepste van de aarde.

Ik doe dan altijd alsof mijn neus bloedt en antwoord gewoon dat ze gynaecologe wil worden sinds ze is meegegaan op consultatie. Gynaecologe of vroedvrouw, soms twijfelt ze nog. Het doet me denken aan de verpleegster van Kind & Gezin die ooit vroeg of ze al 'ikke doen' zei, nadat ik net een heel relaas over haar talenkennis had gebracht, met perfecte zinsconstructies van acht woorden en meer.

En of ze het al beseft!

Thelma's grote ambachtelijke baby-aftelkalender

U-turn

Joehoe! Ze is gedraaid! En wel op 36,5 weken, maar niet op eigen houtje. Mijn gynaecologe heeft veel goede ervaringen met externe manuele keringen en heeft me overgehaald. Ik was niet helemaal overtuigd, maar ben er dan toch voor gegaan. 'Baat het niet, dan schaadt het niet' gold niet echt in dit geval, want er is altijd een klein risico dat de bevalling op gang komt, en dan uiteindelijk toch met keizersnede moet -- en wie weet wat er nog allemaal mis kon gaan.

Ik was er niet gerust op, heb de nacht voordien slecht geslapen en had er eigenlijk geen rekening mee gehouden dat het ook kon lukken, zo bedacht ik achteraf. Ik was bezig met valiezen en keizersnedes en verplicht blijven in het ziekenhuis, niet met een gelukte kering die een risicovoller keizersnede of stuitbevalling zou uitsluiten. Ik vond het ook wat paradoxaal om in te grijpen in een proces dat ik verder zo natuurlijk mogelijk wil laten verlopen, maar ik ben natuurlijk heel blij nu.

Heftig was het wel, al had ik veel heftiger verhalen gehoord van mijn collega's (vooral door de toenmalige weeënremmers die hartkloppingen als bijwerking gaven), afgewisseld met recente ervaringen van fluitjes-van-een-cent bij anderen. Ik heb vooraf cranio-sacraaltherapie geprobeerd (diepe relaxatie kan nooit kwaad) en zou na de niet-gelukte kering ook nog osteopathie proberen, misschien zelfs de aangeraden moxatherapie of acupunctuur, maar zover hoefde het allemaal niet te komen.

Ik mocht om 8.30 uur nuchter binnengaan, lag een halfuurtje aan de monitor, kreeg toen een instant misselijkmakende weeënremmer, die gelukkig ook even snel weer verdween, en toen kon mijn gynaecologe eraan beginnen. Gelukkig zat Bernard aan mijn hoofdeind om mijn hand vast te houden en door mijn haar te woelen, want pijnloos was het niet. En het moeilijke was dat je niet kunt ontspannen door op je ademhaling te letten, omdat er iemand genadeloos lijkt te porren in je linkerzij.

De eerste helft was het pijnlijkst: poepje opheffen en beginnen duwen -- een beetje zoals een kinesist een verkleefd litteken van een spier probeert af te krijgen. Het moet spectaculair geweest zijn om te zien, zo zei Bernard: een dikke blob die naar rechts werd geduwd en dan helemaal dwars kwam te liggen. Ik heb er uiteraard niets van gezien, want ik kon alleen maar proberen om met gesloten ogen zo veel mogelijk te ontspannen en de experten hun werk te laten doen.

De gynaecologe dacht dat het in een keer zou lukken omdat ons piepke goed op weg was om haar U-turn ineens te maken, maar ze kreeg haar toen toch niet meteen helemaal rondgedraaid. Er werd tussendoor telkens ook een echografie gemaakt, om te zien of alles nog in orde was. En vooraf hadden ze natuurlijk ook gekeken of er geen placenta of navelstreng in de weg zat en geen andere tegenindicaties waren.

De tweede helft was draaglijker, maar het heeft daarna toch nog een halfuur geduurd tot ik besefte dat het goed was, en bedacht dat ik de gynaecologe misschien eens kon bedanken! Ik moest nadien opnieuw een halfuur aan de monitor liggen, en mijn baby'tje lag stil te slapen, terwijl ze anders zo actief is. Ze was wellicht ook zelf behoorlijk overdonderd en nog aan het wennen aan haar nieuwe perspectief op de wereld.

Ik mocht nadien ontbijten in het ziekenhuis, uit voorzorg, mocht er toch nog iets gebeuren, en moest daarna nog een derde halfuur aan de monitor liggen en een inenting krijgen zoals na mijn val met de fiets. Na de middag was ik weer tiptop, zijn we Sinterklaascadeautjes gaan kopen voor Thelma en twee wollen truitjes voor het piepke, hebben we de baby laten erkennen, ongehuwde ouders die we zijn, heb ik zelfs al een kerstcadeautje gekocht voor mijn moeder en vier bollen wol voor een eerste truitje.

Op de consultatie enkele dagen later vertelde de gynaecologe dat ze blij was dat ze haar zo goed geleerd hebben hoe ze zo'n kering moet uitvoeren. Aanvankelijk deed ze dat nooit, maar ze vond het zo'n zonde om telkens meteen tot keizersnede te besluiten bij een stuitligging. In Nederland worden blijkbaar alle baby's gedraaid, of wordt er toch een poging ondernomen, meestal met goed resultaat, en haar ervaringen zijn ook alleen maar positief.

Sinds ze gedraaid is, heb ik wel veel meer last van voorweeën. Haar hoofdje duwt nu op de baarmoederhals en dat geeft beenweeën in mijn rechterlies die me bijna doen dichtklappen. Zitten en liggen is geen probleem, maar staan en stappen was donderdag en de dagen daarna heel pijnlijk. Ik ben dus ook gestopt met werken, officieel dan toch, want ik werk deze week nog alles af van thuis uit om hopelijk vrijdag echt te kunnen uitkijken naar de geboorte, zo ergens in de volgende vier weken.

Stuitje

Op 28 weken van twee vroedvrouwen te horen krijgen dat je piepke al goed ligt, om op 32 weken van de gynaecologe te horen dat ze gedraaid is en dus in stuit ligt: toch wel even schrikken. Niet tijdens het consult bij de gynaecologe, want ik weet dat 32 weken nog wel wat perspectieven biedt, ook niet toen ze het obligate scenario moest schetsen, maar wel achteraf, als de onrust willens nillens toch een beetje binnensloop ...

Mijn ingebakken optimisme bij Externe Onvoorzienigheden kon aanvankelijk wel weg met het stramien: nieuwe echo op 35 weken, daarna manuele kering proberen, indien geen ommekeer: radiologische bekkenmeting, nog een aantal parameters controleren om te zien of een natuurlijke bevalling überhaupt toegestaan is, nagaan of ik het zelf zie zitten om natuurlijk van een stuit te bevallen, en indien niet: keizerlijke snede. Het zou allemaal zo'n vaart niet lopen ...

Maar een dag later moest ik toegeven dat ik het toch niet zo tof vond. Mijn lief had het eerder zien aankomen, het feit dat het me toch zou bekruipen. Hij weet dat ik eigenlijk niet zo goed om kan met Idiosyncrasieën die de boel niet doen lopen zoals gepland of gewenst. Als ik er meteen een mouw aan kan passen en de dingen kan omgooien, geen probleem, maar nu: gewoon maar afwachten, niet veel kunnen doen behalve elke ochtend checken waar haar hoofdje ligt, en dan telkens weer lichtjes teleurgesteld zijn.

Ik heb ontzettend veel geduld, maar ik weet niet waarom het nu een beetje op lijkt te zijn. Ik voel het aan als een soort boycot of sabotage en kan er onbewust een beetje kregelig van worden. Daar gaat mijn mogelijke plan om thuis te bevallen als er niets verandert. Daar gaat mijn voornemen om medische interventies tot een minimum te beperken. En dat ze nu met haar hoofdje tegen mijn maag aanzit, met alle harde buiken vandien, en met haar voetjes stevig in mijn blaas port als was het een trampoline, heeft er ook wel wat mee te maken.

Bewegen dat dat kleintje doet! En sterk dat ze lijkt. Bij Thelma kon ik de laatste weken mijn buik wat op en neer zien gaan en zachtjes van links naar rechts bewegen, en was het één hieltje dat me af en toe wat pijn deed, maar nu is het in maand zeven al een gestommel, geduw en getrek van jewelste. Als het een jongen was geweest, ik zou nog in intrinsieke aangeboren verschillen gaan geloven! Bernard zegt dat het wellicht goed is, dat ze zoveel beweegt, want dat wil zeggen dat ze een van de volgende weken misschien wel een koprol maakt naar links, maar ik voel toch een beetje wrevel om zoveel gestoei zonder gewenst resultaat.

Ik denk ook dat mijn werk ermee te maken heeft, want het recept om haar te laten draaien is natuurlijk rusten, en dat zit er, driewerf helaas, nog niet meteen in. Rusten, beetje wrijven in wijzerzin, positief denken, én de kind- of kathouding uit de yogalessen elke dag toepassen. Daar zit ik dan, als ik even wegloop van mijn pc, met mijn poep in de lucht en steunend op mijn ellebogen of handen. Elke dag, voor een minuut of twintig, om maximaal de plaats en de kans te geven om te draaien. Onder het bekende adagium 'baat het niet, dan schaadt het niet'.

Ik moet ook meer drinken, want ik heb weinig vruchtwater, en echt bevorderlijk voor een paar onderwatersalto's is dat ook niet. Weinig vruchtwater is op zich geen probleem als de groei goed zit, en dat is gelukkig het geval, maar méér is in dit geval beter. Ik heb in mijn leven al massa's pogingen ondernomen om meer te drinken: fancy waterflessen, een nieuwe thermos, lijstjes bijhouden, een camelbak overwegen, een glas water neerzetten dat uit moet zijn voor het uur om is, maar niets werd ooit een gewoonte. Ik heb gewoon nooit dorst, zelfs niet na een dag wandelen.

Nu heb ik een app geïnstalleerd, hoe kan het ook anders in 2015, en dat lijkt grappig genoeg wel te werken. Op tijd en stond een remindertje, een mooi ontworpen keuzebord en een simpele statistiek met de resultaten per dag of maand. Ik raak aan 78% à 92% van mijn dagelijkse doel van twee liter en begin al wat patronen te zien: als ik 's voormiddags drie grote koppen thee toevoeg aan mijn traditionele koffie van 's ochtends en 's namiddags niet al mijn drinken uitstel tot 's avonds, lijkt het haalbaar om een van de dagen eens echt een 2000 cc'tje te scoren. Of meer misschien, na verloop van tijd?

Ik spreek mezelf ondertussen ook vermanend toe dat er veel ergere dingen zijn, dat het wel een reden zal hebben, dat ik volgende week misschien veel heisa heb gemaakt om niets, dat het misschien goed is om het allebei eens mee te maken, en dat ik het vooral gewoon los moet laten, maar loslaten is dit allemaal niet echt. Slapen, drinken, poep in de lucht, dat moet het nieuwe mantra worden, zoiets.