Oudercontact

Gisteren was het Thelma's tweede oudercontact, en voor de gelegenheid gingen Bernard en ik eens samen luisteren. Toen het idee van oudercontacten voor kleuters opkwam, vond iedereen dat gek, en dat idee leeft nog altijd een beetje, ware het niet dat het toch wel fijn is om eens in alle rust ervaringen bij elkaar te leggen met de juf, want zij is tenslotte dertig uur per week met je kind bezig. Welbevinden, kopvoeters tekenen, kleuren herkennen, fijne motoriek, taalvaardigheid, zelfredzaamheid: je kunt al heel veel zeggen over zo'n ukkie.

Thelma zegt altijd parmantig 'gespeeld' als we vragen wat ze die dag gedaan heeft op school, en als we vragen waarmee, volgt steevast 'met de blokken'! Alsof ze ooit met de blokken speelt op school ... 't Is zomaar een antwoord om van onze vragen af te zijn, en juf Vannessa benadrukte licht verbaasd dat ze echt nooit met de blokken speelt. Op maandag- en donderdagochtend in de praatronde zegt Thelma ook vaak hetzelfde volgens de juf: wat ze gegeten heeft 's morgens en dat ze met haar 'caravan' heeft gespeeld (een kampje tussen twee kasten, haar winkeltje en twee stoelen).

We hebben meestal van alles gedaan in 't weekend, maar mij geeft het niet dat ze een eigenzinnige selectie maakt: ze hoeft geen uitgebreid verslag te geven van wat ze allemaal heeft meegemaakt. Er komen nog genoeg zelfevaluaties, overzichtsrapporten en functioneringsgesprekken aan. Dat neemt niet weg dat ik het fijn vind om de verslagjes van de praatronde te lezen en te kijken wat ze eruit haalt -- en wat ze erbij verzint (Plopsaland) op basis van wat anderen zeggen. Een kleine bloemlezing:

• 16/9: ik heb een valies, een rode, ook een caravan, van speelgoed, die is lekker warm, mijn chauffage staat daar aan; ik heb 1 koude, en 1 warme, ik heb ook een zwarte poes en die heet Charlot
• 30/9: maandag is mijn lievelingsdag! ik was op een feest van bompa [waarom?] hij was jarig! [hoeveel jaar?] weet ik niet [80] ik ben ook nog naar de stad geweest en er was alarm, die was luid dan weer gedaan; ik heb ook een ballon gekregen op dat feest
• 11/10: een boterham met choco gegeten, die was lauw, die zat in de diepvries [juf legt uit: eerst heel koud, bevroren, en dan ontdooien] ik ga naar Plopsaland, ik ben er nog niet geweest
• 21/10: die T-shirt heb ik van oma gekregen, er staat een poes op met blinkertjes, Louise was daar ook, dat is mijn nichtje; Laura was op school, er was daar feest; ik heb ook nieuwe schoenen en ze doen hier een beetje pijn
• 7/11: een boterham met choco gegeten; van de caravan heb ik al verteld hè? mama was een boerin, zij speelde dat voor ik ging slapen, ze had een zeesterticketje nodig om aan de politie te geven; ik was de chauffeur van de caravan
• 14/11: ik ben naar de stad geweest, een nieuwe tandenborstel gekocht met 2 voetjes die kunnen plakken, ik heb chocolade gekregen bij Els en een omslag gegeven [robots gezien? (zoektocht van tweede leefgroep en juf Els met chocolaatje als beloning)] ja, veel, wij gingen roepen: 'wij zijn de robots'
• 16/12: mijn oma heeft ook hertjes in de kerstboom gehad zoals hier in de klas, ik ben naar een kleine Louise feest geweest, daar heb ik taart met chocolade gegeten en macaroni; ze werd drie jaar, kleine Louise!

Thelma gaat dus graag naar school, is enthousiast en opgewekt, neemt actief deel aan het 'klasgebeuren', en ze weet zich goed te redden als ze koud heeft, honger of naar het toilet moet. En dat is het belangrijkste. Ze heeft nood aan klasrituelen, geeft aan wanneer de juf iets vergeten is (ook al sloeg de juf net een stuk van het verhaal over om wat voort te maken) en legt ook aan de andere kindjes uit hoe iets moet. Vanessa heeft ook een sociogram gemaakt en daar blijkt dat elk klasgenootje haar opnoemt als ze gevraagd worden wie hun vriendjes zijn. Thelma noemde zelf Ramon, Bas, Eloy, Amélie en Zhané, maar wordt dus heel vaak zelf vernoemd.

De juf zei dat ze wellicht zo geliefd is omdat ze graag van alles uitlegt aan de andere kinderen, en daarna ook heel geïnteresseerd vraagt of ze het begrijpen. Omdat ze al zo goed praat en veel onthoudt, herhaalt ze vaak wat er gezegd is als hulp voor de anderen, en wellicht weten die andere ukkies dat te waarderen. Ze is ook vaak heel grappig, wat we al wisten, en kan heel verrassend en ontwapenend uit de hoek komen. Ze heeft geen stuurse buien meer, maar heeft het soms wat moeilijk om gezag te aanvaarden als er iemand nieuw is bij de opvang of in de klas. Eten lukt ook niet elke keer even goed op school, maar dat moeten we maar gewoon aanvaarden.

Omdat ze vooral op taal en verhalen is gefocust, is de fijne motoriek nog niet optimaal: scheuren en knippen zijn niet altijd makkelijk (daar zijn de befaamde 'knipvaardigheden' van Verhaeghe weer!), en dan zegt ze vaak dat ze er moe van wordt, met de illustrerende 'pfff' erbij, dat het lastig is en dat ze wil stoppen. Soms ligt het ook aan de eisen die ze zichzelf stelt: ze wou niet gewoon *op* de dikke lijn knippen tussen twee tekeningen, maar wou koste wat het kost die lijn *eraf* knippen ... De juf luistert gelukkig naar haar verzuchtingen: ze mag dan opruimen en doet gewoon de volgende keer verder. Geen aanmaningen om nog harder te proberen, genre 'je kunt dat wél', geen aansporing om vol te houden, geen vergelijkingen met anderen die het wel al kunnen. Gewoon de volgende dag nog eens proberen en dan zien dat het telkens beter lukt.

Ik ben blij dat ze daar de ruimte voor krijgt, dat ze niet alles hoeft te kunnen, want ik herken wel het perfectionisme, de lichte faalangst om iets niet helemaal goed te kunnen, en er dan liever mee te willen stoppen. Ik wil er ook soms liever de brui aan geven als ik vrees iets niet perfect te kunnen, tot ik me van de weeromstuit dan weer voorneem om er helemaal voor te gaan. Het is iets waar je door moet, waar je zelfvertrouwen in moet ontwikkelen, maar dat moet er in elk geval niet ingeramd worden. Niet iedereen moet alles kunnen, en meer nog: niet iedereen moet alles perfect kunnen. 't Is allang goed genoeg zoals het is.

Thelmataal (23)

• 'Ik ga met de fiets naar brandweerland.'
• 'Kijk! Daar ligt een fietsslot. Dat kan een keer gebeuren, hè.'
• 'We zijn bijna bij Muziek op Schoot. Ik ruik het al.'
• 'Zijn mijn oogjes nog rond?' [Bernard had een paar weken voordien zijn vader geciteerd met de gevleugelde woorden: 'Van te veel televisiekijken krijg je vierkante ogen.']
• 'Maar mag ik alsjeblieft eens de vliegenmepper?'
• [Bernard stelt Rudy voor: 'Rudy is een hele goede fotograaf.'] Thelma antwoordt terstond: 'En jij?'
• 'Yoghurt met bossebes!'
• [zingt:] 'Vlindertje, vlindertje, zo vlieg je hoog ... Vlindertje, vlindertje, zo vlieg je laag ... Vlindertje, vlindertje, wat ga je doen? Vlindertje, vlindertje, zoek maar een broccoli-want-die-lijkt-op-een bloem!'
• 'Ik wil een fiets maar ik heb al een fiets!' [zelf ingetikt op mijn gsm]
• 'Als er hier zo water komt en overstroomt en alles nat maakt, dan moeten wij zeggen: "maseg"!'
• 'Hoor jij mijn kakje?'
• 'Maar mama, zou ik beter een koekje krijgen?'
• [ik: 'Eet een keer met je mondje dicht.' Thelma:] 'Is er hier een vlieg?'
• [tussentaal:]
• 'Ik vind da leuk zu.'
• 'Da vind ik ook schoon hoor.'
• 'Ga je dat in de vuilbak smijten?'
• [beelden na de tyfoon in de Filipijnen:] 'Precies 't is rommelmarkt!'
• 'Mega Mindy is geen nachtdier hè?'
• 'Troost mij nie!'
• 'Het is wel lekker, maar *wij* lusten het niet.' [reddingsmanoeuvre na snoepjes van een oma die ze niet goed kent en die vroeg of ze het niet lekker vond]
• '35, mama? Dat is wel heel oud, dan heb je zo'n ... verfrommelde ... kop.'
• 'Gaan we spelen dat dit [duploblokje] de koksmuts is? Want de giraf is de kok, hè.'

Tuut

Thelma heeft vrijdag haar tuut aan de Sint gegeven, en dat ging eigenlijk heel goed. We waren eerst niet echt van plan om mee te doen met de Sintgekte, omdat ik het toch moeilijk heb om zo georkestreerd te liegen tegen een kind, maar boycotten wou ik ook niet. Toen ik Thelma eens langs de neus weg vroeg of ze haar tuutje niet aan de Sint zou geven, zei ze tot mijn verbazing meteen ja. En dan kon ik niet meer terug natuurlijk.

Ze was verslingerd aan haar tuut de laatste tijd. De tuutjesboom stond al een tijdje gepland, maar we schoven het steeds maar voor ons uit. Toen ik vroeg wat ze in ruil wou voor haar tuut, koos ze een roze botsauto voor de ene, en een roze trein voor de andere tuut. Na een zoektocht bij Bart Smit, Petit Zsa-Zsa en KRAT, die veel roze maar weinig coole treinen, laat staan botsauto's opleverde, heb ik dan maar een knuffel gekocht in de vorm van een uil, haar laatste nieuwe lievelingsdier. En zie!

De eerste nacht had ze nog niet echt door dat het menens was: ze liep haar kamer in en vroeg gespeeld verbaasd waar haar tuutje was, in de hoop dat ik het theatraal tevoorschijn zou toveren, en was ze toch lichtjes ontgoocheld toen ik bevestigde dat het echt met de Sint was meegegaan. In de badkamer net hetzelfde scenario. In bed zei ze dat ze niet zou kunnen slapen, en vroeg ze: 'Heb jij niet iets wat er een beetje op lijkt?' en 'Wil je eens zoeken?', maar viel ze na het teleurstellende antwoord en wat zeuren en zingen toch in slaap.

Voor de middagdut op zaterdag zei ze dat ze weer niet zou kunnen slapen, maar toen ik als troost naast haar bedje ging zitten, bleek ze zo moe te zijn dat ze vrijwel meteen in slaap viel. Zaterdagavond was er protest en schreeuwde ze een paar keer dat het echt niet ging lukken, maar na wat roepen en nog eens opstaan en nog eens proberen en nog wat ontgoocheling en nog een keer plassen, lukte het uiteindelijk wel.

En de vier bedtijden nadien doken er geen problemen meer op. Ze vraagt wel of ik de Sint eens wil zeggen dat ze haar tuutje terug wil, en ze zegt geregeld dat ze haar tuutje mist, maar ze is blij dat ze toch haar doekje nog mocht houden, het schatje. Al bij al dus een vrij geruisloze transitie, die ik me helemaal anders had voorgesteld. Drie nachten gehuil bijvoorbeeld, of veertien dagen een onrustige slaapster in huis, om maar iets te zeggen.

Hoest

Ik ben ongerust. Mijn kleine Thelma die haast nooit ziek is, hoest de longen uit haar lijfje. Ik ben deze week met haar al naar de huisarts en kinderarts geweest, maar het verbetert niet: wat aanvankelijk een zware verkoudheid was met wat koorts, werd een dubbele oorontsteking en ontstoken poliepen. En steeds blijft er die verschrikkelijke hoest. Niets op de longen, zegden beide artsen, maar zo klinkt het niet. Ik twijfel tussen nog een nacht afwachten, of nu iets doen. Ze hoest slijm op, en ze dreigt er soms haast in te blijven. Spoed? Raad vragen? Nauwkeurig monitoren? Hopen op een laatste lastige nacht voor haar?

Ik neem Bernards advies ter hand om te gaan kijken als ik ongerust ben: ik verlaat om het kwartier mijn bureau boven, waar ik werk inhaal dat ik deze week niet rond heb gekregen. Thelma sliep lang en veel, op dinsdagavond en woensdag hebben mijn ouders haar opgevangen, maandag 11/11 en vrijdag 15/11 was de universiteit gesloten, maar de duttijden en de avonden zijn niet genoeg gebleken om mijn werk rond te krijgen. Of was mijn planning ook zonder ziekenzorg te ambitieus? Ik zie mijn deadlines vooruitgeschoven worden en ik zie haar niet beter worden. Ik ben zelf verkouden, maar kan me geen ziekte veroorloven, al is dat laatste altijd een illusie. Het lijf gaat voor.

Mijn hart breekt als ik haar hoor vechten in haar slaap. Ik denk dat ik vannacht maar eens naast haar slaap.

Later

Thelma staat nu ook op de site van De Kleine Zebra reclame te maken voor het boek van Ponnekeblom. Maar wat ze eigenlijk echt worden wou, is geen fotomodel, maar, in chronologische volgorde:

• 'boomverzorger' (in Zuid-Afrika)
• 'kokkin' (toen ik een T-shirtje had gekocht met meisjes en beroepen)
• 'brandweervrouw' (geleerd in de klas)
• 'lesgever' (zoals ze afgelopen woensdag zei tegen mijn ouders)

Thelmataal (22): Ojoo

Thelma heeft een nieuw stopwoordje, en wel: 'ojoo!'. Ik vind het ontzettend grappig dat een driejarige al met jopie-popietaal naar huis komt. Zeker omdat ik 'oejoeyeah' van de Homo Turisticus ook zo hilarisch vond. Nadat we afgelopen zomer eens naar de Blaarmeersen waren geweest met de vierjarige Lola was 'cool' een tijdje populair, maar dat is er precies uit. Nu is het 'ojoo' al wat de klok slaat.

Antwoord van Leesknuffel

From: sophie.vanluchene@verbode.be
Sent: dinsdag 24 september 2013 13:51
To: [Lott]
Subject: Re: Aanbod Leesknuffel

Beste mevrouw

Bedankt voor uw reactie op ons aanbod van Leesknuffel.

Ik werk ondertussen al bijna 9 jaar bij de uitgeverij en heb de reeks Leesknuffel weten starten in 2006.
Het is mij echter nooit opgevallen dat er een bepaald stigma werd gecreëerd naar jongens of meisjes toe.
Omdat ik toch zeker wou zijn, ben ik de titels van de afgelopen jaren eens gaan bekijken.
Het valt me hierbij op dat we vooral veel dieren als hoofdpersonage gebruiken : Vissen, koeien, honden, muizen, apen, draken, kevers, pinguïns...
Er wordt bij de keuze van de onderwerpen rekening gehouden met de leefwereld en de interesse van de kleuters.
De thema's zijn eigentijds en laten ook maatschappelijke thema's niet achterwege (bv. Alzheimer).
Ik vond toch ook een aantal titels terug zoals:

- Carlotta : Ik wil mijn haar niet kammen
- Carlotta : Ik wil geen bril
- Liselotte op de loer
- Ik kom hier niet uit (gaat over een jongetje dat bang is)

Ik verwijs u graag door naar onderstaande link waar u een overzicht hebt van een aantal titels (+korte inhoud) die in het verleden verschenen zijn.

Het is in elk geval geen bewuste keuze geweest om clichés te bevestigen en ik vermoed dat de samenstelling van de reeks 2013-2014 dan ook eerder op toeval berust.

We wensen u in elk geval te bedanken voor uw opmerking en we zullen uw reactie zeker doorsturen naar onze uitgeefster.

vriendelijke groeten
Sophie Vanluchene
Uitgeverij Averbode

 Ik heb meteen nog eens gereageerd:

From: [Lott]
Sent: dinsdag 24 september 2013 14:44
To: sophie.vanluchene@verbode.be
Subject: RE: Aanbod Leesknuffel

Beste mevrouw Vanluchene (en collega’s)

Hartelijk dank voor uw antwoord. Het doet me plezier dat de samenstelling voor dit schooljaar wellicht op toeval berust en dat het aandachtspunt in de toekomst wordt meegenomen. Ik ben ervan overtuigd dat er geen bewust stigma is gecreëerd, maar ik weet wel dat er onbewust veel verwachtingen aan kinderen worden meegegeven, zeker via literatuur. Wat bijdroeg tot mijn ongenoegen is dat het concurrerende aanbod van Leesleeuw (Uitgeverij Zwijsen) tien boekjes bevat met ook voornamelijk jongens, mannen en mannelijke dieren als hoofdpersonage. Het enige meisje in die reeks is een prinsessenmeisje met een papa die misschien wel te sterk is en een lieve mama. Ik heb ondertussen van hen ook al reactie gekregen en ook zij geven aan dat hun keuze voor dit jaar op toeval berust en dat enkele verhalen minder stereotiep blijken dan op het eerste gezicht lijkt. Ik heb ondertussen op jullie site gezien dat het volledige aanbod veel diverser is, maar ik was wat gealarmeerd door de wat eenzijdige selectie die dit schooljaar aan de kleuters is aangeboden.

Vriendelijke groeten
[Lott]

Nog meer van Leesleeuw

Ik kreeg nog een mailtje van de projectredacteur Taal, over de toelichting die ze van de hoofdredacteur van Leesleeuw had gekregen:

Zij geeft aan dat er dit jaar inderdaad toevallig meer jongens en dieren in het kleuterabonnement een rol hebben, maar zegt ook het volgende:
 
In het verhaal Pas op! gaat het over twee kindermuizen: een broer en een zus. De oppas komt op hen passen en Mies (de meisjesmuis) maakt haar broer bang, want ‘oppas’ betekent ‘pas op’:
Mies zegt:
‘De oppas ruikt je.
Dan pakt ze je.
Dan bijt ze je.
Dan eet ze je op.’
‘Nee!’ roept Pip.
 
In het boek Schoen of pet? speelt Anna de hoofdrol. Zij is wel degelijk avontuurlijk want ze gaat met haar tegenspeler Xef naar zijn planeet. En daar ziet de Sint er heel anders uit…
 
En Superman Jan is helemaal niet stoer… Op het einde van het verhaal durft hij toch het zwembad inspringen (zoals de andere kinderen: en dat zijn zowel meisjes als jongens).
 
Hopelijk hebben wij u kunnen overtuigen dat we zeker aandacht hebben voor diversiteit. Ik ben er zeker van dat er volgend jaar meer meisjes in het abonnement een hoofdrol zullen hebben! De boodschap is in ieder geval doorgegeven.

 Zou ik nu een abonnement nemen of niet?

Antwoord van Leesleeuw

Ik heb ondertussen antwoord gehad van Uitgeverij Zwijsen op mijn mail van zaterdag. Tien van de tien boekjes vind ik net te veel om van toeval te spreken of het over 'net iets meer jongens en dieren' te hebben, maar ik ben blij dat ze in theorie alvast mijn mening delen. Dat de verhalen over Superman Jan en de sterke papa een andere richting uitgaan dan verwacht, doet me plezier, maar ik wil niet wachten tot het eerste leerjaar om eens een sportief meisje in de hoofdrol te zien.

Beste Mevrouw [Lott],
 
Uitgeverij Zwijsen besteedt veel aandacht aan een divers aanbod in kinderboeken en boekenabonnementen. Dat betekent dat er rekening wordt gehouden met het doorbreken van traditionele rollenpatronen, dat er aandacht is voor verschillende culturen, verschillende gezinssituaties enz. Verschillende thema’s komen aan bod, verschillende soorten verhalen, ook poëzie, beeldverhalen, fictie, non-fictie.
Dat de boekjes van Leesleeuw kleuters dit jaar misschien net iets meer jongens en dieren in de hoofdrol hebben, is dan ook toeval. Het eerste Leesleeuwboekje van het eerste leerjaar is bijvoorbeeld: ‘kom mee, pom!' over Kit, een stoer meisje dat graag wil winnen.
Als u graag meer weet over de inhoud van de boekjes voor kleuters, kunnen we altijd aan de hoofdredacteur van Leesleeuw een meer gedetailleerde omschrijving vragen. Mijn sterke papa zou misschien net wel eens anders kunnen uitdraaien dan je op het eerste zicht zou verwachten. Of Superman Jan dan echt een superman is, weten we ook niet met zekerheid op basis van de korte inhoud…
 
In ieder geval gaan wij volledig akkoord met wat u schrijft: wij houden hier ook van Mathilda, Floddertje, Pippi Langkous en Janneke!
 
Vriendelijke groeten,
 
Els Hoebrechts
Projectredacteur Taal

Thelmataal (21): Thelma's alfabet

Thelma speelt heel graag met haar magneetletters. In Zuid-Afrika hadden we een setje plastieken letters gekocht voor op de diepvries in de gemeenschappelijke keuken, en hier in België heb ik in de Ava een 'moussen' versie gevonden die ze op de verwarming plakt en ook dienst doet als puzzel. We hebben ze nu een klein jaar en er zijn dus heel wat 'welke letter is dit?'-vragen gepasseerd. Zo vaak zelfs dat Thelma een eigen alfabet heeft -- alleen de K, U en Z ontbreken nog. Ik stel het graag eens aan u voor.

A = de letter van oma Annette
B = de letter van Bernard
C = de letter van tante Christine
D = de letter van Danny
E = de letter van Els
F = de letter van fiets
G = de letter van giraf
H = de letter van opa Hugo
I = de letter van oma Ingrid
J = de letter van opa Johan
K = de letter van ?
L = de letter van Lott
M = de letter van mama
N = de letter van Niels
O = de letter van opa en oma
P = de letter van papa
Q = de letter van kù
R = de letter van Rudy
S  = de letter van pepe Sam
T = de letter van Thelma
U = de letter van ?
V = de letter van vogel
W = de letter van Willeke
X = de letter van xylofoon
Y = de ypsilon
Z = de letter van ?

Doordat ze alle hoofdletters kent, kan ze dus ook al sms'en met mijn hulp. Als je mij dus ooit Thelma-Opa-Thelma Mama-Annette-Annette-Niels-Danny-Annette-Giraf tegen haar hoort zeggen, zoals afgelopen zaterdag, dan is dat gewoon de sms 'Tot maandag!'

Kinderliteratuur

Thelma heeft op school twee uitnodigingen meegekregen om een abonnement op kinderboeken te nemen: Leesleeuw en Leesknuffel. Ik was geïnteresseerd tot ik de korte inhouden las. Er wordt vrijwel enkel (en bij Leesknuffel uitsluitend) door de ogen van jongens en mannen gekeken, meisjes en vrouwen vullen vooral de bijrollen in, papa's zijn sterk, mama's zijn lief. Ik heb helemaal niets tegen lieve mama's, sterke papa's en ondernemende jongetjes, maar ik heb hen toch eens beleefd uit de doeken gedaan waarom ik hun abonnement niet neem. Zijn drie boeken op de zeven of drie boeken op de tien met een meisje als hoofdpersonage te veel gevraagd? Is het zo moeilijk om eens buiten de clichés te denken? Het hoeft echt niet fifty-fifty te zijn, maar dit? Ik zal hen beleefd doorverwijzen naar RoSa en fijntjes melden dat ik zelf als kind vooral Annie M.G. Schmidt, Dimitri Frenkel Frank, Joke van Leeuwen en Roald Dahl heb gelezen, en daar voorlopig geen negatieve bijwerkingen van heb ondervonden. Jezus, Maria, Jozef nog aan toe!

Ziehier mijn mails. Als ik een antwoord krijg, zal ik het ook posten.

From: [Lott]
Sent: zaterdag 21 september 2013 16:10
To: 'info@uitgeverijzwijsen.be'
Subject: Aanbod Leesleeuw

Geachte heer, mevrouw

Mijn dochter van drie heeft op school een uitnodiging meegekregen om een abonnement op de kinderboeken van Leesleeuw te nemen. Omdat ze heel graag leest, was ik erg geïnteresseerd. Mijn interesse verdween helaas toen ik de korte inhouden las. Afgaande op de beschrijvingen, zie ik dat er vrijwel enkel door de ogen van jongens, mannen of dieren wordt gekeken, dat meisjes voornamelijk nevenpersonages zijn, papa’s heel sterk en mama’s vooral lief zijn. Ik heb uiteraard niets tegen lieve mama's, sterke papa's en ondernemende jongetjes, maar ik zou heel graag zien dat er eens buiten de clichés wordt gedacht. Mijn dochter speelt ook al eens een superheld, gaat graag op ontdekkingstocht, heeft een lieve papa die graag kookt en een mama die aan de universiteit werkt, speelt met woorden en bouwt hoge torens … Het zou tof zijn mocht ze zich eens kunnen identificeren met een hoofdpersonage of uitgedaagd worden om buiten de lijntjes te denken. Ik wil niet beginnen te meten en tellen, maar het zou me een groot plezier doen om van de tien boeken toch drie boeken te vinden met een meisje als hoofdpersonage dat geen prinses is en niet aan de zijlijn staat. Meer theoretische achtergrond bij mijn vraag vind je hier: http://www.rosadoc.be/kinderboeken/bibliografie.htm. Ik heb zelf als kind Floddertje van Annie M.G. Schmidt, De O's van Oland van Dimitri Frenkel Frank, Deesje van Joke van Leeuwen en Mathilda van Roald Dahl gelezen, en ben mijn ouders daar nog altijd dankbaar voor.

Als u volgend jaar een diverser aanbod samenstelt of als ik u mij kunt overtuigen van het tegendeel, zal ik met plezier een abonnement nemen.

Vriendelijke groeten
[Lott]

____________________________________________
From: [Lott]
Sent: zaterdag 21 september 2013 16:35
To: 'sophie.vanluchene@verbode.be'
Cc: 'ilona.sybrandy@verbode.be'; 'chris.vandepoel@verbode.be'
Subject: Aanbod Leesknuffel

Beste mevrouw Vanluchene en collega’s

Mijn dochter van drie heeft op school een uitnodiging meegekregen om een abonnement op Leesknuffel te nemen. Omdat ze heel graag leest, was ik erg geïnteresseerd. Mijn interesse verdween helaas toen ik de korte inhouden las op jullie website. Afgaande op de beschrijvingen, zie ik dat er enkel door de ogen van jongens, een kerstman, een opa of de hond Jules wordt gekeken. Ik heb uiteraard niets tegen ondernemende jongetjes die in het centrum van de belangstelling staan of moeders die eens boodschappen doen, maar ik zou heel graag zien dat er eens buiten de clichés wordt gedacht. Mijn dochter speelt ook al eens een superheld, gaat graag op ontdekkingstocht, heeft een papa die meestal de boodschappen haalt, speelt met woorden en bouwt hoge torens … Het zou tof zijn mocht ze zich eens kunnen identificeren met een hoofdpersonage of door een kinderboek uitgedaagd worden om buiten de lijntjes te denken. Ik wil niet beginnen te meten en tellen, maar het zou me een groot plezier doen om van de zeven boeken toch drie boeken te vinden met een meisje als hoofdpersonage dat geen prinses is, of een vrouwelijk personage dat niet aan de zijlijn staat. Meer theoretische achtergrond bij mijn vraag vind je hier: http://www.rosadoc.be/kinderboeken/bibliografie.htm. Ik heb zelf als kind Floddertje van Annie M.G. Schmidt, De O's van Oland van Dimitri Frenkel Frank, Deesje van Joke van Leeuwen en Mathilda van Roald Dahl gelezen, en ben mijn ouders daar nog altijd dankbaar voor.

Als u volgend jaar een diverser aanbod samenstelt of als ik u mij kunt overtuigen van het tegendeel, zal ik met plezier een abonnement nemen.

Vriendelijke groeten
[Lott]

 Ben eens benieuwd.

Thelmataal (20)

• 'I like it move it, move it!' [populair op school, ik vermoedde nineties-invloeden tot ik hoorde dat het in Madagascar zat]
• 'Kijk, die plant buiten danst op de muziek.' [ik: ''t Is de wind ...'] 'De wind zingt!'
• [kijkt naar de haarborstel waarmee ik de knopen uit haar krullen heb gekamd:] 'Waar zijn de knopen?'
• 'Kijk! Allemaal ypsilonnen in de boom!' [Thelma kent ondertussen het hele alfabet]
• 'Ik heb papa in slaap gebabbeld.'
• [na een nachtje slapen met haar nichtje] 'Louise, heb je het droog gehouden?'
• 'Ik heb gebreide vingers' [met haar vingers in haar sokken]
• 'Ik heb mijn handen daar speciaal íngefrist!' ['in opgefrist']

 De waarom-fase in een tweede versnelling:

• 'Waarom moet je naar je werk om geld te verdienen om iets te kunnen kopen?'
• 'Waarom heb je dat in het wit geschilderd om je dat mooi vond?'
• 'Waarom gaat iedereen naar huis om het laat is en donker?'

 Thelma's neologismen:

• [ik: 'Niet in je neus peuteren!'; zij:] 'Nee, ik krab hier ónder mijn neus op mijn snorplekje.'
• [ik: 'Niet aan het gordijn trekken!'; zij:] 'Ik heb er niet aan getrokken, het was een trekstreeltje.'
• [ik, 's ochtends: 'Kom je naar de badkamer?'; zij, beetje zielig en doodeerlijk:] 'Ik heb schoolbuikpijn.'

Thelma luistert naar de radio:

• [verkeersinfo: 'Je moet er omrijden ...'; Thelma, verbaasd:] 'Die zegt: 'Je moeder omrijden'!'
• [muziek: 'Ain't something to happen ...'; Thelma:] 'Die zegt: 'Tante Herman'!'
• [muziek: nummer van Anouk; Thelma:] 'Is dat de mama van Siska?' [Schoeters; ook wel in: 'Waarom staat Siska op?']

123 Piano!

Thelma en haar vriend Ramon aan een 123-piano op DOK en vereeuwigd op het vrt-journaal!

Drie!

Thelma was jarig vandaag, voor de derde keer al. Mijn allerliefste, allerfelste, allerschattigste, allereigenzinnigste dottie, mijn zoetje, mijn schatje. We hebben weer af en toe ruzie de laatste tijd, omdat ze niet wil luisteren en altijd maar haar eigen zin wil, maar we maken dat goed met knuffels en nieuwe afspraken en nieuwe ideeën. 'Voor wat hoort wat' lukt bij haar nog steeds niet (zo neoliberaal ook, geef toe), maar bij voorbaat wat vrijheid toestaan en dan rekenen op haar trots en eigengereidheid, lukt meestal wel.

'En nu moet je weg!', zei ze vanmorgen na drie huilbuien, zes afscheidskussen en zes drukkies. Ze wou niet jarig zijn, ze was nog geen drie, ze wou geen kroon, maar haar ogen hadden geblonken bij het ontwaken toen ik zei welke dag het was. Ze wou het kleedje aandoen dat ze zelf had gekocht, haar nieuwe gele sandalen, ze at smakelijk haar All-bran op, maar vond haar sandalen plotseling toch niet zo fantastisch meer toen ze na drie pitstops blonk van de zonnecrème en het echt-echt-echt wel tijd was om te vertrekken.

Ze trippelde door de gang van de school toen Anneke voor haar 'Happy Birthday' zong, maar vond het plotseling toch niet zo'n goed idee dat ik wegging. Het had thuis fel gebotst toen ze zelfbewust treuzelmanoeuvre 13, 14 en 15 had ingezet. Ik had haar daarop eens echt streng aangekeken, vermanende vinger incluis, m'n stem gevoelig verheven, gezegd dat ik te laat zou komen op een belangrijke afspraak, gedaan alsof ik vertrok, tot ik een paniekerig schreeuwend kindje mocht opvangen dat plotseling mak als een lammetje was. En ik mijn oude regel weer opnam om nooit te roepen tegen mijn kind.

Bij het afscheid op school kwamen de emoties blijkbaar terug en heb ik de regel doorbroken dat de juf het schreeuwende kindje overneemt en de moeder quasi-harteloos maar met dichtgeknepen ogen haar weg verderzet. Ik ben teruggegaan, ging op mijn knieën zitten met haar handen in de mijne, en heb nog eens heel rustig het verloop van de dag geschetst, dat ze haar vrienden mocht trakteren, dat ik haar vroeger zou komen halen, dat we 's avonds nog zouden vieren met bezoek, en dat ze -- prachtingeving -- haar leeuwtje Rudi voor een keer eens uit haar rugzak mocht halen. 'En nu moet je weg!', zei ze, en dat deed ik.

Hoe feller haar buien, hoe hechter haar knuffels ... De knuffelsessies zijn eindelijk ingetreden. Ze ontvangt nog steeds het liefst haar afscheidskussen op haar hoofd of op een hoofs aangeboden wang, maar ze knuffelt ons af en toe plat (zeker als we er een uitdaging van maken), laat zich soms zachtjes gaan in mijn armen, probeert hier en daar eens een extra minuutje knuffeltijd af te snoepen, duwt mijn hand niet altijd weg als ik over haar koppie streel. Ze wil dat ik aan haar bed zit 's avonds, en ik zie haar ogen dichtvallen. Ik kijk in haar ogen, zij in de mijne, en we weten dat het goed is.

Thelmataal (19)

• [ik: 'Wat zou je kopen als je heel veel geld had? Maar echt heel veel?'] 'Een peer.'
• 'Bas gaat mondharmonica spelen en ik xylofoon en mama trompet en papa trompet en ... Mohammed?' [ik: 'Piano misschien?'] 'En Mohammed piano.'
• [tijdens het puzzelen:] 'De kip houdt een oogje in het zeil.'
• [wil een drankje:] 'Ik gaat ook iets voor mijzelf pakken.'
• [samen op café:] 'Wij moeten dat elke dag doen.'
• 'Ik wil frietjes eten, want ik lust dat.' [ik: 'We hebben al eten voor vanavond. Zullen we morgen frietjes eten? Is dat geen goed idee?'] 'Een goeie idee is altijd voor nu.'
• [heimwee naar haar speelgoed in Zuid-Afrika:] 'Ik wil mijn fiets niet hebben, want mijn fiets moet gestolen zijn. Ik wil mijn brommer hebben uit Potchefstroom.'
• 'Waar rijden we nu?' [ik: 'Op de autosnelweg.'] 'Waarom rijdt de auto snel weg?'
• 'Ik doe pipi in mijn pamper want die heeft dorst.'
• [uit haar nieuwe bed gerold:] 'Mijn bed is weg!'
• [op de fiets:] 'Wij zijn hier alleen hè. Gelukkig ben ik bij jou.'
• [na een emotioneel afscheid met oma en opa:] 'Ik moest huilen om ik oma en opa zo graag zie.'
• 'Wanneer krijg ik een piemel?' [ik: 'Jij gaat geen piemel krijgen... Zou je graag een piemel hebben?'] 'Ja.' ['Waarom zou je dat willen?] 'Om ik dan zo kan sturen.'

Mei

Ik zal me moeten haasten om nog een blogje te posten in mei, of er staat niets nieuws meer deze maand! Nonde, nonde. Niet dat ik me het niet voorneem, niet dat ik niet over van alles nadenk dat hier perfect zou staan, maar wanneer deed ik dat ook alweer in mijn pre-Zuid-Afrika-tijdperk? In elk geval niet tussen de soep en de patatten, niet op het werk, niet als ik uitging, niet als ik ging sporten, niet als ik dringend nog een artikel moest afwerken ... Dat Lies geschreven had dat ik de laatste Zuid-Afrikaanse verhalen ook gewoon kon laten voorbijwaaien, en dat ik mezelf had voorgenomen wat minder te moeten moeten, was natuurlijk ook niet echt een stimulans. Maar ik ben blij, voor de rest.

Laat me even samenvatten: de eerste maand dat we terug waren, bestond uit verhuizen, uitpakken, family time, vrienden terugzien, Thelma's school leren kennen en een bureau aan de andere kant van de wereld inruilen voor een bureau hier. Zelfde werk, maar wel weer lesgeven (fijn!), masterproefstudenten ontmoeten, veel bijkletsen in de pauzes en tijdens trapgesprekken, en 's avonds lekker thuis cocoonen met een wintersjaal-in-wording. Het was er ook het weer voor ... Ik kon me echt nog niet oppakken om op een koude winteravond nog eens de stad in te trekken, cultuur tot mij te nemen of te gaan sporten. Een mooie erfenis van die vele zomeravonden na elkaar waarop we gewoon op ons terras zaten, babbeltje sloegen, wijntje dronken en genoten van het simpele leven -- dat ook goed was.

De tweede maand was administratie van de bovenste plank: kadastertoestanden, BTW-aangifte, allerlei formulieren voor de belastingen opsnorren en een papiermolen doen draaien voor een belachelijke terugbetaling van een belachelijke muggenbeet waarop ik redelijk fel had gereageerd. Maar een reisbijstandsverzekering die 380 euro kost en die niets terugbetaalt als je niet eerst belt voor een dossiernummer bij een afgebroken tand, die wil je toch wel 50 euro ontfutselen om die mug te bedanken ... En verder was het ook tijd om weer eens met wat sport te beginnen (NIA! Dank u, Lies!), om het Gentse nachtleven weer te ontdekken (dank u, ouders, voor de logeerpartijtjes van Thelma), vrienden uit te nodigen, een tripje Frankrijk te plannen.

En nu zijn we bijna drie maanden terug ... Ik moet dringend een financieel verslag opsturen en een beschrijving van mijn activiteiten in Potch, ik heb het beste artikel uit mijn carrière geschreven, ik wil de foto's uit Zuid-Afrika verwerken of publiceren, ik ben op weekend geweest met een hoop beste vrienden, ik ben wat aan het solliciteren want mijn contract loopt eind dit jaar af, ik ben nog steeds mijn eerste roman in het Afrikaans aan het lezen, en ik heb mensen teruggezien die ik in Potchefstroom heb leren kennen. Zo wijs! Ik kijk met zoveel voldoening terug op ons verblijf daar. En ik moet dringend skypen, want facebook alleen is toch ook maar een illusie van contact houden.

Het gekke was dat ons verblijf meteen bij thuiskomst al iets uit het verleden bleek, zelfs uit een ver verleden. Wellicht door de geruisloze seizoenswissel in het vliegtuig en de strenge winter in maart. En april. En mei. Weer waarover we overigens niet gezaagd hebben, want we hadden niet te klagen, al kon ik een occasionele grmbl vlak voor een fietsrit niet altijd onderdrukken. Grappig wel dat ik dacht dat Thelma vrijwel meteen haar sandalen en shortjes weer zou kunnen dragen, omdat het in België toch lente werd ... 't Is nu wel extreem, maar ik was vergeten dat er ook zoiets bestond als temperatuurschommelingen in lente en zomer. Ik was dus maar wat blij dat mijn moeder een pakketje winterkleren in een grotere maat had klaargelegd ...

Heimwee hebben we niet, aanpassingsmoeilijkheden hebben we ook niet (daarvoor was ons verblijf wellicht te kort), maar we willen ondertussen toch wel eens terug ... 'Ik ben niet onblij', zei ik aan al wie vroeg of ik blij was om terug te zijn. Blij om de entourage terug te zien, blij in ons eigen huis, maar 't mocht gerust ook langer duren. Of opnieuw beginnen ... Onze Zuid-Afrikaanse vrienden lijken mentaal maar op een uurtje rijden afstand te wonen, zeker voor Thelma, maar het tegendeel is natuurlijk waar. Het zijn minstens twaalf uren, de kerosine staat niet bepaald in de aanbieding, om van die voetafdruk nog maar te zwijgen ... Maar zes maanden zomer is een onbeschrijfelijke luxe: zon is altijd tof. Ongelooflijk wat dat doet met je humeur, met je kijk op het leven, met je ochtendritueel ... 'In België dis altijd koud', zegt Thelma. En ik kan haar voorlopig niet  overtuigen van het tegendeel ...

Poep

Mijn broer, beter bekend als 'pepe Sam' van Thelma, verraste me daarnet door fel van leer te trekken tegen Sagan. Dat het ongehoord was, platvloers en meer dan ongewenst, en dat hij al zeker geen verdediging hoefde in de trant van t-was-maar-om-te-lachen of naughty-naughty-boy zoals bij Sporza of Karl Van Nieuwkerke. Meestal ben ik diegene die dergelijke feministische bedenkingen opwerpt en is het mijn omgeving die daar wat van af probeert te dingen, maar in deze kwestie vond ik in mijn broer duidelijk een overtuigde medestander. Danst en juicht, gij allen!

Toen hij Thelma en Louise even later vrolijk in hun blote poep rond de keukentafel zag hupsen en voor de gein aan Thelma vroeg of hij eens in haar poep mocht knijpen, stemde mijn dochter mij al even trots door luidkeels en overtuigd 'Nee! Da's van mij!' te roepen. Dat hij haar blote poep wel een keer mocht aaien, wat hij nog geen minuut later kon bedingen, bracht de discussie meteen op een ander plan, maar dat is iets waarover ik het later nog uitgebreid met haar wil hebben. Voorlopig weet ze dat haar lijfje van haar is en dat zij beslist wie eraan komt.

Ik hoop dat dat zo blijft als de omstandigheden ooit schimmiger of de geliefden vileiner zijn en ik ga mijn uiterste best doen om haar de nodige weerbaarheid bij te brengen om ook in onduidelijke situaties te voelen wat ze wil en doen wat ze voelt. Al hoop ik vooral dat alle mannen, en vooral diegenen die zij tegen het lijf loopt, tegen dan hun grenzen gaan kennen.

Meer opinies over Sagan, en vooral de eerste is om van te smullen, bij Celia Ledoux, Wendy Kroy en The Styling Dutchman. En laat dat gevolgd worden door een ode aan de mannen die zich met plaatsvervangende schaamte van Sagan distantiëren!

Thelmataal (18)

We zijn vandaag voor het laatst naar Kind&Gezin geweest. Gisteren had ik Thelma nog uitgelegd dat we haar daar gingen meten en wegen, en dat we daarna een dokter en verpleegster zouden zien, maar vandaag had ik opeens de combinatie 'Kind&Gezin' laten vallen. Waardoor ze op de fiets voortdurend vroeg: 'Waar is Kind&Gezin?', 'Zijn we nu al bij Kind&Gezin?', 'Zijn er nog veel kinden bij Kind&Gezin?', 'Vind ik dat niet leuk bij Kind&Gezin?'

Onze fietsconversaties, I absolutely love 'm! Toen we een werftoilet voorbijreden, vroeg ze: 'Is dat een hondenhok?' en legde ik uit dat het een toilet was voor mensen die werken op straat en geen huis hebben in de buurt om naar toilet te gaan. Na nog wat vragen en uitleg zei ze dat ze pipi moest doen en antwoordde ik dat we bijna thuis waren, tot ze mij erop wees dat we toch net een toilet gepasseerd waren? Vandaag zei ze 'De zon volgt ons.' Die redeneringen, heerlijk!

Een groot contrast met de 'schoenen' en 'stoel' die ze in het boekje van Kind&Gezin moest aanduiden, en de 'bal', 'hond' en 'vrachtwagen' die ze moest benoemen om te zien hoe ver ze stond qua taal ... De verpleegster was al behoorlijk onder de indruk van die basiskennis (Vrachtwagen? Waw!), dus ik kon niet echt uitleggen hoezeer wij elke dag onder de indruk zijn. Onze wenkbrauwen schieten hier voortdurend de hoogte in. Toen ik drieënhalf was, heeft een vriend van mijn moeder ooit mijn gevleugelde uitspraak 'Varkentjes leggen ook vlees' op een button laten vereeuwigen, en ik ben daar nog altijd blij om.

Vandaar dat ik zelf nog eens een greep uit haar aanbod doe, voor haar supporters, voor het nageslacht en vooral voor haarzelf natuurlijk:

• 'De boomverzorger heeft gefwommen in het fwembad' [over zichzelf, in Potchefstroom, waar ze boomverzorger wou worden]
• 'Pauwen en fazanten moeten ook pipi doen' [op het potje]
• 'Ons gaan pappies eet' [vlekkeloos Afrikaans voor 'We gaan havermoutpap eten']
• 'Ons gaan België toe' [Afrikaans voor 'We gaan naar België']
• 'Vat daardie een!' [Afrikaans voor 'Neem die daar!']
• 'Kijk mama, een Duitsland! [toen ze een duizendpoot zag]
• 'Ik wil nog een kieviet!' [kiwi]
• 'Als er iets is!' [toen ze in bed lag en ik gezegd had dat ze maar moest roepen als er iets was]
• 'Nee, dat was een fluitje uit mijn poep!' [toen we vroegen of zij die behoorlijk muzikale scheet had gelaten]
• 'Ik heeft een kakaatje gedaan! In mijn broek! Nee. Ik maakt een grapje. Moet jij lachen met mijn grapjes?' [net voor we binnengingen bij Kind&Gezin, waar de verpleegster ook nog vroeg of Thelma al over zichzelf sprak, als in 'ikke doen' bijvoorbeeld]
• 'Ik val om van de slaap' [toen ik net voor middernacht eens ging kijken waarom ze stilletjes lag te huilen]
• 'Allemaal Belgiës?' [toen ik zei dat niet alleen oma en opa's huis in België stond, maar ook het onze, en de school, en dat van pepe Sam, en dat van oma en opa Zee]
• 'Ik heeft dat nootje naar huis geknabbeld' [toen ze een nootje opat] 'Nu zit die bij zijn vriendjes.'

Nieuwe school

Weinig tijd om hier een echte update te schrijven, want ons leven zit nog in dozen en valiezen, maar er wordt naarstig aan gewerkt. Thelma is maandag op haar nieuwe school begonnen en ze prijkt meteen al op de schoolblog van haar nieuwe juf Vanessa.

Toen we maandagochtend weggingen en nog een zoen wilden gooien, zei ze fel: 'Ik ben aan 't speeeelen', dus tijd voor knuffels was er niet. Eten en slapen doet ze elke dag een beetje beter, haar onderbroekjes blijven min of meer droog, maar de juffen waren danig onder de indruk van de twee driftbuien die ze 's namiddags tentoon heeft gespreid ... Zou je nochtans niet zeggen als je de foto's ziet, toch?

Muffins

Thelma trakteert

Thelma's laatste schooldag in Potchefstroom, en ze trakteert met bananenmuffins voor Luando, Shafin en de andere Asjassies. Shafin is haar zwarte vriendje 'Sjefeijn' en Luando is volgens Thelma 'Leuweendeuw', en o wee als je dat verkeerd uitspreekt!

Het Zuid-Afrikaanse ondermaanse (3): relaties

Niet dat ik er nu meteen alles over weet, over Zuid-Afrikaanse relaties en contacten, zeker niet met al die verschillende culturen hier, maar er valt toch wel heel wat op voor een Belgische zoals ik. En niet dat ik de witte gemeenschap in Potchefstroom als het hele Zuid-Afrika zie, maar er zal wellicht wel iets Zuid-Afrikaans zijn aan het leven hier.

Elkaar begroeten is in veel culturen anders. Je kent wellicht de onwennigheid als je Nederlanders of Fransen of Spanjaarden moet kussen: is het nu één, twee, drie of vier kussen? En meteen bij de eerste ontmoeting? Of het eerste afscheid? Wel, hier kust men niet. 't Is te zeggen: niet als men geen familie is. Bij de eerste ontmoeting krijg je een hand, maar onder vrienden geeft men 'drukkies': een soort hug zoals je politici wel eens ziet doen, maar dan aan één kant. Ik heb gehoord dat ze dat in Zweden en Noord-Duitsland ook doen, maar een 'drukkie' noemen ze dat daar wellicht niet.

Voor al dat gedruk zonder gekus moet er natuurlijk wel iets in de plaats komen, en dat is dan de kus op de mond. Alle familieleden doen het bij mijn weten: moeder, vader, kinderen, neven, nichten, kleinkinderen en oma's. Tenzij wij in een heel vooruitstrevende Zuid-Afrikaanse familie terecht zijn gekomen en mijn observaties niet kloppen natuurlijk. Dat moet ik nog even uitvissen volgende week, maar ik heb het toch best al vaak gezien.

Behalve de 'drukkies', zijn er ook de 'tannies'. Kennissen, vrienden of familieleden die een jaar of tien ouder zijn, worden uit beleefdheid ook niet aangesproken met 'meneer' of 'mevrouw', maar met 'oom' (spreek uit: 'oeum') en 'tannie'. Makkelijk in nieuw samengestelde gezinnen, want je hoeft niet meer te zoeken naar een betere term voor 'stiefouder', 'pappie' of 'plusmama': 'oom' en 'tannie' doen de job. Al zijn er ook veel vrouwen die er niet echt van houden. 't Is een beetje vergelijkbaar met 'juffrouw' bij ons, al slaat dat tegenwoordig vooral op 'jonge mevrouw'. Mij doet het nog altijd denken aan de tijd waarin enkel ongehuwde vrouwen werden gewezen op hun beschikbaarheid op de huwelijksmarkt, terwijl mannen veel sneller 'gemeneerd' werden.

Ik ben zelf ook al een duizendtal keer 'tannie' genoemd, onder meer tijdens de carnavalsstoet van de eerstejaars, die geld kwamen verzamelen voor hun jaarwerking. Echt niet goed voor je zelfbeeld. En één keer is er mij op de campus een auto voorbijgereden gevuld met een paar jonge gasten die luid: 'HELLO TANNIE' schreeuwden, om mij eens lekker om mijn plaats te zetten. Dat ik 'DAG OOMS' (of zo) had moeten roepen, kwam natuurlijk veel te laat in me op. Ik stond hen wellicht een beetje verbouwereerd-gechoqueerd en lacherig na te kijken en uit te vissen wat ze nu precies voor ogen hadden.

Tussen proffen en studenten gaat het er ook veel familiairder aan toe dan bij ons. De voornamen vliegen ons hier lustig om de oren: 'Hello prof Annette, hoe gaan dit?', 'Dankie prof Hein, lekker dag!' of 'Dankie Dr. Phil, tata!' zijn geen uitzonderingen. Merk wel dat de titel er altijd bijstaat, want titels, dat is iets om trots op te zijn. Ik word dus ook begroet met 'Môre Dr.! Hoe gaan dit?', waarop ik dan antwoord: 'Goed, dankie en jeself?', om daarna weer het standaardantwoord 'Lekker, dankie' te krijgen. Beetje zoals onze 'Hoe gaat het?', 'Goed, en met u?', maar dan iets langer.

En wat nog? Ah ja, de meeste mensen zijn hier veel religieuzer. Je hebt de katholieke kerk, de protestantse kerk, de calvinisten, de Hollandse Gereformeerde Kerk en wellicht nog een paar andere. Naar de mis gaan is hier nog heel gewoon, ook voor jongeren, en onze beste vrienden hier, in het geheel geen seuten of nerds, houden samen zelfs bijbelstudie op maandag. En op restaurant, of bij mijn promotor thuis, zie je mensen elkaars hand grijpen om voor het eten te bidden. Moet het nog gezegd dat er ook vaak geen seks is voor het huwelijk, en dat een koppel zonder toeschouwers zelfs in aparte slaapkamers slaapt voor de trouwerij? Baie tradisioneel!

En namen, da's nog zoiets. Heel vaak krijgt een nieuw geboren kind de naam van de vader van de vader, of de moeder van de moeder: Louis is bijvoorbeeld naar zijn grootvader genoemd. Soms wordt er wel wat aan geprutst om het wat te moderniseren, zoals 'Jaco' voor Jacques, of kiest men een dubbele naam als Pieter-Jacob om de kerk in het midden te houden. En soms worden die dubbele namen niet voluit gebruikt, maar neemt men enkel de initialen. Wij kennen hier dus een SJ (spreek uit: Esjé) die officieel Simon Johannes heet, een WD (spreek uit: Wieudieu) en DG (Dieugieu), wat in het begin als 'Deegje' klonk. Deegje, toch eens overwegen in België!

Countdown

Sinds begin januari is het zover: onze resterende tijd is niet langer in maanden uit te drukken, maar in weken: nog drie weken en een paar dagen en we moeten al terug ... Aaargh! Mijn ouders hadden de winterkleren mee, sinds ons kerstbezoek stop ik de vrienden die hier over de vloer komen extra reiskilo's of handbagage toe, en binnenkort kopen we een extra valies voor de dingen die we niet kunnen achterlaten ... Ik hou sinds vandaag de keukenkasten in het oog om te zien hoeveel pasta en soep we de volgende weken nog moeten opeten, zoek iemand om m'n fiets aan te verkopen, en probeer zoveel mogelijk afgewerkt te krijgen op het werk ... Het vertrek nadert!

En wat gaan we het missen. Uiteraard kijk ik ernaar uit om mijn familie en vrienden terug te zien, om weer een groter cultureel aanbod te hebben, toffere cafés dan de plaatselijke Overpoortstraat, eindelijk weer fietspaden, lekker brood, vegetarisch eten, maar het leven hier is zo aangenaam rustig met ons drieën ... Af en toe een barbecue bij vrienden, overdag werken, wat inkopen doen, beetje zwemmen 's avonds of in 't weekend, veel lezen ... Geen tijd moeten uittrekken om tien lagen kleren aan te trekken, want drie stuks en een paar sandalen volstaan, niet tien keer willen snoozen, want de zon schijnt al van half zes en 't is niet te koud om in de douche te springen ...

Om nog te zwijgen van het talenbad of de adembenemende natuur zodra je het 'dorp' uitrijdt: het wildpark op een dikke drie uur rijden, Johannesburg met het overweldigende Apartheid Museum, Kaapstad en Durban op vliegafstand ... Ik zou hier best wel kunnen wonen, ware het niet dat het zo ver is voor familie en vrienden om even op en af te komen. En het blijft natuurlijk ook een moeilijk land, een land met blijvende tegenstellingen tussen zwart en wit en arm en rijk, waar je voortdurend met je privileges geconfronteerd wordt, met corruptie en fraude, een zeer verdeeld en soms gebrekkig onderwijs, geen openbaar vervoer, vaak slechte infrastructuur, bureaucratie, veel waterverspilling en weinig milieubewustzijn ...

'Don't drink and drive' is een slogan die hier nu langzaam opkomt, maar de keren dat ik iemand met een pint in de hand in of uit een auto heb zien stappen, zijn niet te tellen. Drinken van 's ochtends tien à elf uur en 's avonds nog de wagen instappen: geen probleem. Glazen flessen van wijn of bier verdwijnen ook gewoon in de vuilnisbak, net als pmd, gft en papier. Statiegeld, iemand? Individueel wordt er wel wat moeite gedaan om te sorteren, maar vaak vliegt het toch weer allemaal dezelfde container in. Mijn voetafdruk die ik verkleind heb met wasbare luiers te gebruiken is vast alweer even groot nu.

Het ongezonde eten is nog zoiets. Ik heb al geschreven over de kaasmanie en de vleeszucht, over de friet- en hamburgercultuur en frisdrankobediëntie, maar ook op school en op verjaardagsfeestjes is het vet en suiker troef. Vanmorgen was Thelma uitgenodigd op het 'partijtjie' (partijkie) van onze buurjongen Louis en ze kregen allemaal een goodie bag met kaaschips, twee lolly's, twee Lange Jannen, mierezoete limonade en - je raadt het nooit - een snoeptandenborstel en snoeptandpasta, uiteraard in de meest giftige kleuren. Het feestje was van elf tot één en Thelma heeft na haar chips en lekstok ook nog een stuk taart met witte, blauwe en zilveren icing sugar gegeten. Hotdogs als middagmaal, daar kan ik nog mee leven, maar snoep?

Ik moest mijn best doen om mezelf wijs te maken dat het maar voor één keer was, maar het kostte me toch wat moeite om zoveel zoetigheid en kleurstoffen in dat kleine lijfje te zien verdwijnen. En ook op school is het van dat: trakteren mag met zo'n goodie bag, kinderen mogen chips meenemen als vieruurtje, of Aiki Noodles als middageten, en Thelma's drinkbus met water komt 's avonds netjes gevuld met kersensap of Ice-Tea terug. Probeer daar maar eens in je eentje tegenin te gaan ... Geen wonder natuurlijk dat de gym hier al om vijf uur 's ochtends opengaat en om zes uur 's ochtends volzit, want je moet die calorieën er toch ooit eens afkrijgen als je zelfs naar de gym met de auto gaat?

Het was in januari wat stiller op het blogfront, maar ik hoop mijn schade nog een beetje in te halen. Ik heb nog zoveel indrukken die ik wil vereeuwigen ... Maar ik wil natuurlijk ook zoveel mogelijk afwerken en genieten van onze laatste weken: enerzijds een artikel afwerken, een nieuw voorbereiden, een project aanvragen en een sollicitatie indienen, anderzijds nog een weekendje naar de Vaal, rustige avondjes op het terras, lezen in de zon ... Ik kan natuurlijk mijn blogpostjes nog in Belgie schrijven, maar denken dat ik daar plots extra tijd ga hebben, is vermoedelijk een illusie ...

Thelmataal (17)

• 'Ik wil ook flauwballen. Ik lust dat!' (nadat ik net een kom muesli was gaan halen, omdat ik anders bijna zou flauwvallen)
• 'Ik ben gefusteerd.' (in het zwembad, waar ze de hele tijd aan het zeuren was dat ze nog niet kon zwemmen en ik tegen Bernard zei dat ze gefrustreerd was omdat ze Louis en Pieter-Jacob zag)
• 'Ik wil niet naar school, want dan kan mij jij niet zien.' (poging om mijn moederhart te vermurwen)
• 'Mijn arm is een beetje gepluujd.' (toen ik haar om te spelen aan haar voeten van het bed trok -- en elke keer als ze een minipijntje aan haar arm heeft)
• 'Als het regent, word ik groot.' (klopt natuurlijk, maar niet helemaal)
• 'Papa is een gewone man.' (nadat ik gezegd had dat papa een 'soepenman' is, omdat hij zulke lekkere soep maakt)
• 'Opa Johannesburg is een stad.' (Opa Johann + Johannesburg in een vreemd huwelijk)
• En verder: ventilator, trampoline, plasticine, België, Nederlands, Bloemfontein, Kaapstad, Stellenbosch ... 
• Maar ook: 'blablief' voor wablief, 'fwemmen' voor zwemmen, 'jonne' voor jongen, 'vinner' voor vinger, 'sozijntjes' voor rozijntjes.

Hoedje af

Ik blijf het toch maar raar vinden, die ontgroeningsrituelen voor de eerstejaarsstudenten ... De zomervakantie is hier voorbij (al is dat niet aan de temperaturen te merken!), het academiejaar trekt zich traag op gang, en dat gebeurt traditiegetrouw met een 'ontgroeningsweek'. Geen braspartijen zoals in Gent, dat niet, want de eerstejaars mogen niet drinken. Ook geen witte kielen beplakt met mayonaise, kikkerdril en keukenzout, maar iets helemaal anders. Ik probeer het te beschrijven, maar dat is natuurlijk met de blik van een buitenstaander en die kan nooit snappen wat het eigenlijk echt is.

Adri, mijn allerliefste collega, had gezegd dat het nogal 'militair' getint was. En dat is niet eens overdreven. De eerstejaars lopen per 'squad' in een soort uniform van hun 'koshuis' rond. Voor de meisjes is dat een short, T-shirt en zo'n zonneklak of hoedje met een logo en een slogan, soms ook een rugzakje, voor de jongens een short, T-shirt en pet, met opnieuw een logo en een slogan. De kleuren verschillen van koshuis tot koshuis, maar dat is het zowat. Getooid in zo'n plunje moeten de studenten een hele week bevelen opvolgen, opdrachtjes voltooien, in slagorde staan en vooral terugschreeuwen.

Van ver klinkt dat behoorlijk beangstigend, die spreekkoren die hard en snel weerklinken over de hele campus, maar vandaag hoorde ik een groep meisjes het volgende schreeuwen: 'IK WIL JOU 'N DRUKKIE GEEF! MAAR IK MAG NIET! BOEHOE!' - mét bijhorende gebaren. De bevelen van de bevelhebsters heb ik nog nooit kunnen ontcijferen, en van de jongens heb ik al evenmin iets verstaan, behalve 'DAG DAMES!', als ze een meisjesgroep passeren. De jongens moeten ook de hele week hun pet oplichten als ze een vrouw of meisje zien. Stel het je maar eens voor: elke gast die je passeert, steekt zijn pet in de lucht, en als je een heel cordon passeert of het cordon passeert een groep vrouwen, gaan al die petjes elk om beurt omhoog, en dan weer terug.

Adri zegt dat het heel wat verbondenheid creëert, die ontgroeningsweek. Dat zal ook wel, als je een hele week met een groep van zestig in rijtjes van drie de campus doorkruist ... Maar ik ken er natuurlijk niets van, en vang enkel een glimp op van wat er overdag gebeurt. Ik hoor 's avonds ook wel de bevelen en antwoorden weergalmen vanop het rugbyveld hier vlakbij, maar veel concreters kan ik mij daar niet bij voorstellen. Er zullen ook wel wedstrijdjes onderling zijn, en geënsceneerde flirtpartijtjes, maar daar weet ik allemaal niets van. Toch nog maar eens navragen bij collega's die het zelf hebben meegemaakt.

De meeste studenten kijken er overigens echt naar uit, naar die ontgroeningsweek, want de NWU in Potchefstroom staat bekend om zijn hoge graad van studentikositeit en veel studenten kiezen gericht voor deze universiteit om haar bloeiende studentenleven. En het creëert natuurlijk ook een band tussen zwart en wit. De studenten worden onderverdeeld in kosthuizen, dragen een hele week dezelfde kleren, moeten dezelfde opdrachten doen en dezelfde liedjes schreeuwen, dus veel verschillen zie je niet meer na verloop van tijd, en naar men zegt, creëert het een band voor het leven.

Ik heb al een klein beetje last van vervangende schaamte, en zou er alles aan doen om aan die week-in-short-en-T-shirt te ontsnappen, zeker bij de aanvang van een universitair traject. Wat was ik blij dat we in de Germaanse door onze praeses Freek Braekman enkel maar collectief gedoopt zijn en geen bevelen en onnozele spelletjes moesten uitvoeren. Ik zou stilletjes al subversieve plannen beginnen te smeden om het gezag te ondermijnen. Maar dat doen zij misschien ook wel ...

Thelmataal (16): Thelma goes meta

Thelma, op het potje: 'Waar is mijn onderbroek?'
ik: 'In de was.'
Thelma: '*IN* de was?'
ik: 'Ja ... In de was.'
Thelma: 'Niet *OP* de was?'
ik: 'Nee, niet op de was.'
Thelma: 'Ah ... En wat is een Hadeda?'
ik: 'Euh, een ibis. Een soort ibis.'
Thelma: 'Een ibis. Geen *abas*?'

Thelma, in haar bedje: 'Mama, hoe heet ik?'
ik, traag en duidelijk: 'Jij heet Thelma Lucia Cosemans.'
Thelma, traag en duidelijk: 'Ik heet Lucia Thelma Cosemans Aapje.'