Asjassies / Allemachies

Donderdag was de laatste dag van het derde kwartaal in het Zuid-Afrikaanse onderwijssysteem. We hebben Thelma uiteindelijk toch niet laten overnachten en ook de 'nagmars' met 'flitslig' hebben we geskipt. Ik kwam net van een congres terug en we kregen vrienden over de vloer, dus het zou allemaal wat te hectisch worden. Thelma kreeg wel haar knutselwerkjes mee naar huis, samen met een brief van het schoolhoofd en haar juf om haar nog eens officieel welkom te heten bij Asjassies en tegelijk te verklaren waarom ze nog niet 'geassesseer' is ...

Twee jaar en al een eerste assessment, waar gaat dat heen? Voor mij hoeven ze dat echt niet te doen. Ik ben natuurlijk wel benieuwd naar wat er in zo'n kleuterrapportje staat, omdat het over Thelma gaat, maar dingen als 'knipvaardigheden', zoals Paul Verhaeghe soms aanhaalt, hoop ik er toch niet in tegen te komen. Vrijheid-blijheid zou ik zeggen. Laat de vergelijkingen, tekorten of remediëringen op zo'n jonge leeftijd nog maar even in de kast. In plaats van zo'n formele beoordeling was er nu wel het volgende mooie stukje, en daar ben ik al lang blij mee.

Die tydjie was te kort om formele assessering te doen maar ons noem graag dat Thelma a pragtige klein dogtertjie is wat baie vinnig aangepas het in die Gansie klas. Dit is elke dag 'n plesier om haar in my klas te hê.

We zien trouwens thuis hoe snel ze vooruitgaat. [insert stoef-alert] Donderdagavond heeft ze tussen de lettermagneetjes op de diepvriezer haar eigen letter T gevonden ('dit is mijn naam è?') en haalde ze ook mijn letter L er moeiteloos tussenuit. En sindsdien heeft ze ook de B met zijn twee buikjes ontdekt en de N van Niels, onze huisgenoot. Gisteravond wou ze de letter van oma en opa leren kennen ('hoe noemt die letter?'), en kwam de C van haar meter Christine erbij omdat ze dacht dat dat ook een O was, en vandaag zit ze al aan de S van pépé Sam. Ze ziet ook dat een 5 en een S niet hetzelfde zijn, en een L en een omgekeerde 7 al evenmin.

Thelma smeekt dus niet alleen meer om woorden maar ook al om letters en het lijkt wel alsof die bij een eerste aanblik al in haar geheugen gegrift staan. Gisteren heeft ze zelfs een L 'gekakt', zoals ze trots verkondigde, en vandaag wou ze ook de letter van de poes en het konijn leren kennen. Ik heb de P en de K met een tekeningetje erbij in haar boek gezet, maar ga nu toch even ophouden met dat letteraanbod. Straks leert ze zichzelf nog vroeger lezen dan haar nichtje Eva, die op vijf jaar al vlot de gebruiksaanwijzing van een broodmachine debiteerde ...

Ik begrijp ondertussen zelf ook vlot het ABC van het Afrikaans, vooral na het driedaagse taalbad tijdens het congres van de Afrikaanse Literatuur-Vereniging in Pretoria vorige week, waar alle lezingen en babbeltjes tussendoor in het Afrikaans waren. De basis van de taal is natuurlijk ook makkelijk te begrijpen, ik lees bovendien wel wat Afrikaans voor mijn onderzoek, en als je een beetje oplet voor onbekende woorden, gaat het snel. Populaire woorden hier zijn:

• baie: heel (baie lekker! baie dankie!)
• 'n klomp: een hoop ('n klomp mense, 'n klompie geld)
• lekker: goed (lekker slaap!, lekker werk!, ek hoop jy het 'n lekker tyd in Suid-Afrika!)
• glad: helemaal (ek het dat glad nie gedoen!)

Ik moet me natuurlijk wel nog concentreren om alles op te pikken, zeker als ik tussen een klompie mensen sta, en humor vat ik ook nog niet altijd. Mijn frank lijkt soms pas te vallen als ik de anderen al zie lachen, wat niet altijd zo'n fijn gevoel is, zeker als het gaat om tongue-in-cheek-humor waarbij de grap met een uitgestreken gezicht wordt verteld. Klassiek uiteraard, want toen ik een half jaar in Newcastle zat, was dat ook wel het geval. Ik maak er mij niet druk in en wacht geduldig af tot ik zelf 'n baie lekker grap in het Afrikaans kan vertellen ...